Những khoản hay vắng mặt trong báo giá đồ gỗ là những thứ không phải ván: mặt đá bếp, kính ốp tường bếp, phụ kiện (ray, bản lề, tay nâng, giá xoong nồi), đèn LED và bộ nguồn, chân tủ và len chân, nẹp bù trần, vận chuyển lên tầng, tháo dỡ đồ cũ, vệ sinh sau lắp. Báo giá thiếu những dòng này không sai, nhưng con số tổng sẽ thấp hơn thực tế, và anh chị chỉ biết khi chúng xuất hiện ở đợt thanh toán sau dưới tên "phát sinh".
Bài này đi qua từng nhóm khoản hay bị bỏ sót, vì sao nó hay bị bỏ, và câu hỏi cụ thể nên đặt cho bên báo giá. Mục tiêu không phải nghi ngờ ai, mà để hai bên cùng nhìn một danh sách đầy đủ trước khi ký, thay vì cãi nhau sau khi lắp.
Vì sao báo giá hay thiếu dòng
Có ba lý do thường gặp. Thứ nhất là thói quen nghề: nhiều xưởng mộc báo giá phần mình làm (thùng, cánh, ngăn) và coi đá, kính, đèn là việc của bên khác. Với họ đó là ranh giới rõ ràng, nhưng chủ nhà thì hiểu "báo giá tủ bếp" là cả cái tủ bếp hoàn chỉnh. Hai cách hiểu chạm nhau ở ngày lắp, khi tủ đã đứng đó mà chưa có mặt đá.
Thứ hai là báo giá được làm nhanh từ ảnh mẫu, chưa khảo sát. Người báo không biết nhà ở tầng mấy, có thang máy không, có tủ cũ phải tháo không, trần có phẳng không. Những khoản đó vì vậy bị để trống hoặc ghi "tính sau". Thứ ba, ít gặp hơn nhưng có, là báo giá cố tình bỏ bớt dòng để tổng tiền trông thấp hơn nơi khác. Dù lý do nào thì cách xử lý giống nhau: tự cầm một danh sách đủ và hỏi từng dòng.
Một báo giá tốt không nhất thiết phải tự làm hết mọi thứ, nhưng phải nói rõ thứ gì nằm ngoài phạm vi. Câu "chưa gồm mặt đá, đá do chủ nhà tự đặt" là một câu minh bạch. Báo giá im lặng về mặt đá thì không. Khi cầm hai báo giá cạnh nhau, chỗ im lặng đó thường chính là lý do một bên trông rẻ hơn bên kia.
Danh sách các khoản hay vắng mặt
Đặt danh sách này cạnh báo giá, đánh dấu từng dòng là "có trong giá", "tính riêng" hay "không làm":
| Khoản | Vì sao hay bị bỏ | Câu nên hỏi |
|---|---|---|
| Mặt đá tủ bếp, đá quầy bar | Thường do thợ đá riêng làm, xưởng mộc coi là ngoài phạm vi | Đá loại gì, dày bao nhiêu, có khoét lỗ chậu, lỗ bếp, có làm len tường không? |
| Kính ốp tường bếp | Đo sau khi lắp tủ, nên lúc báo giá chưa có kích thước | Kính loại gì, màu gì, khoét ổ điện thế nào, ai lắp? |
| Phụ kiện ngăn kéo, bản lề, tay nâng | Gộp ngầm hoặc chỉ tính loại cơ bản | Loại ray, loại bản lề, số lượng từng cái, có giảm chấn không? |
| Giá xoong nồi, giá bát đĩa, góc liên hoàn, thùng gạo | Coi là phụ kiện chọn thêm | Món nào đã tính, món nào là gợi ý thêm? |
| Đèn LED, bộ nguồn, công tắc cảm biến | Phần điện, hay bị đẩy cho thợ điện | Ai đi dây, ai lắp đèn, bộ nguồn đặt ở đâu? |
| Chân tủ, len chân, tấm bịt hông | Chi tiết nhỏ nên dễ quên | Chân nhựa chỉnh cao hay chân cố định, len chân vật liệu gì? |
| Nẹp bù trần, bù tường | Chỉ biết khi khảo sát | Tủ kịch trần có nẹp bù không, tính vào đâu? |
| Vận chuyển, thang máy, khuân vác | Phụ thuộc địa điểm, tầng, giờ giấc | Đã gồm vận chuyển tới tầng mấy, có phí thang bộ không? |
| Tháo dỡ đồ cũ, dọn xà bần | Nhiều báo giá chỉ tính làm mới | Ai tháo tủ cũ, đồ cũ đưa đi đâu, ai trả phí? |
| Vệ sinh sau lắp | Coi là việc của chủ nhà | Có lau sạch bụi, bóc màng bảo vệ, dọn rác ván thừa không? |
Không phải dòng nào cũng phải do một bên làm. Điều cần là mỗi dòng có một người chịu trách nhiệm và có giá, để tổng dự toán của anh chị không bị hụt.
Mặt đá và kính: hai khoản lớn nằm giữa hai nghề
Mặt đá tủ bếp là khoản lớn nhất hay bị bỏ ngoài báo giá xưởng mộc. Đá được đo sau khi thùng tủ dưới đã lắp xong và cân bằng, vì chỉ lúc đó mới có kích thước thật. Nếu xưởng mộc nhận cả đá, họ sẽ phối hợp thợ đá đến đo và lắp; nếu không, chủ nhà phải tự gọi. Dù thế nào, báo giá nên có một dòng nói rõ. Ngoài tấm đá chính, còn có len đá chạy dọc tường, phần khoét lỗ chậu âm hoặc dương, lỗ bếp âm, bo cạnh, mài cạnh; mỗi thứ có thể là một khoản riêng.
Kính ốp tường bếp, giữa tủ trên và mặt đá, cũng đo sau khi tủ trên lắp xong. Kính phải khoét chính xác các ổ điện, và tấm kính dài thường chia làm nhiều tấm nối. Nếu anh chị muốn gạch ốp thay kính thì đó lại là việc của thợ hồ, cần xếp lịch trước khi lắp tủ trên. Ghi rõ trong báo giá vật liệu ốp tường là gì, ai làm, và làm trước hay sau tủ, tránh tình trạng tủ trên đã treo mới phát hiện phải tháo xuống để ốp gạch.
Thứ tự đúng thường là: lắp tủ dưới, cân bằng; đo và lắp đá; lắp tủ trên; đo và lắp kính; lắp thiết bị. Một báo giá có đủ các dòng này cũng ngầm cho thấy bên làm hiểu thứ tự công việc, điều đáng tin hơn một tổng tiền đẹp.
Phụ kiện: ghi đủ loại, đủ số lượng
Số lượng bản lề theo chiều cao cánh. Cánh tủ cao cần ba, bốn bản lề thay vì hai. Báo giá ghi "bản lề giảm chấn" mà không ghi số lượng thì đến lúc lắp có thể thiếu, hoặc lắp đủ hai cái rồi cánh xệ sau vài tháng. Nên hỏi: tổng bao nhiêu bản lề, tính theo cánh nào.
Loại ray cho từng ngăn kéo. Ngăn kéo đựng xoong nồi nặng khác ngăn đựng muỗng đũa. Ray bi, ray âm, ray hộp có tải và độ êm khác nhau. Báo giá nên ghi loại ray cho từng nhóm ngăn, kèm chiều dài ray tương ứng với chiều sâu tủ.
Tay nắm hoặc phương án không tay nắm. Tay nắm tính theo cái; phương án vát cạnh hay nhấn mở cũng có chi phí riêng (gia công cạnh, bộ nhấn mở). Không ghi gì nghĩa là chưa ai quyết.
Phụ kiện bếp chuyên dụng. Giá xoong nồi, giá bát đĩa nâng hạ, góc liên hoàn, thùng rác âm tủ đều là món có giá đáng kể. Liệt kê món nào đã chọn, kích thước nào, để không bị thay bằng loại khác khi lắp.
Vận chuyển, tháo dỡ, nẹp bù: những khoản phụ thuộc nhà
Đồ gỗ thường được sản xuất thành từng tấm, từng thùng ở xưởng rồi chở tới nhà lắp. Ở chung cư, việc đưa đồ lên phụ thuộc thang máy chở hàng, giờ ban quản lý cho phép, có khi phải đăng ký trước và đặt cọc bảo vệ hành lang. Ở nhà phố trong hẻm nhỏ, xe tải lớn không vào được, phải trung chuyển bằng xe nhỏ hoặc khiêng tay. Những yếu tố này làm thay đổi chi phí, nên báo giá sơ bộ thường để "vận chuyển nội thành" chung chung. Khi chốt, hỏi rõ đã gồm tới tầng nào, có thang máy hay thang bộ.
Tháo dỡ tủ cũ là hạng mục riêng hoàn toàn. Tủ cũ có thể bắt vít vào tường, dán keo, có đá liền thân, có đường nước phía sau. Tháo xong còn phải xử lý lỗ vít, mảng tường bong sơn, và đồ cũ phải đưa đi đâu đó. Nếu báo giá không nhắc, mặc định là chưa gồm.
Một khoản nhỏ nữa là bảo vệ hiện trạng: lót sàn ở lối đi, che cửa thang máy, quấn mép cửa. Ở căn hộ mới bàn giao, sàn gỗ hoặc gạch bóng rất dễ trầy khi kéo thùng tủ qua. Có bên làm sẵn như một phần của ngày lắp, có bên coi là việc của chủ nhà. Hỏi trước để không ai bất ngờ, và để biết nếu sàn trầy thì ai chịu sửa.
Nẹp bù xuất hiện khi tường không thẳng, trần không phẳng. Tủ kịch trần không bao giờ ôm khít trần thật một trăm phần trăm; xưởng sẽ chừa một khoảng rồi bịt bằng nẹp để che chênh lệch. Nẹp nhỏ thì thường đã tính, nhưng nếu trần võng nhiều hay có dầm chạy ngang thì có khi phải làm hộp bù riêng. Khảo sát kỹ là cách duy nhất để khoản này nằm trong báo giá từ đầu.
Cách rà một báo giá cho đủ trước khi ký
Có thể rà trong mười lăm phút nếu làm theo thứ tự:
- Đọc từng hạng mục chính (tủ bếp, tủ áo, kệ…), gạch chân phần ghi vật liệu, đơn vị, khối lượng.
- Lấy bảng các khoản hay vắng mặt ở trên, đánh dấu từng dòng: có trong giá, tính riêng, hay không làm.
- Với dòng "không làm", ghi tên người sẽ làm (thợ đá, thợ điện, chính anh chị) và hỏi giá ước tính riêng để cộng vào tổng dự toán.
- Với dòng "có trong giá" nhưng chung chung (ví dụ "phụ kiện cơ bản"), đề nghị ghi cụ thể loại và số lượng.
- Cộng tổng mới, gồm cả phần ngoài báo giá, và so với ngân sách. Đây mới là con số thật của dự án.
Đề nghị ghi bổ sung bằng chữ không phải là làm khó. Một bên làm ăn rõ ràng thường thấy nhẹ nhõm khi khách hỏi kỹ từ đầu, vì như vậy cuối dự án không còn gì để tranh cãi.
Khi gửi yêu cầu cho Xưởng Mộc Sài Gòn
Báo giá của Xưởng Mộc Sài Gòn liệt kê riêng phụ kiện, đá, kính, đèn và ghi rõ dòng nào xưởng làm, dòng nào chủ nhà tự lo. Anh chị có thể đưa danh sách trong bài này khi trao đổi, xưởng sẽ trả lời từng dòng. Gửi ảnh hiện trạng và hình mẫu qua Zalo hoặc biểu mẫu ở trang chủ, kèm thông tin tầng, thang máy, có tủ cũ cần tháo không, để báo giá đầu tiên đã có những khoản phụ thuộc nhà.
Nếu anh chị đã có sẵn thợ đá, thợ điện quen hoặc định tự mua đèn, cứ nói ngay từ đầu. Xưởng sẽ để những dòng đó ở trạng thái "chủ nhà tự lo" nhưng vẫn ghi kích thước, vị trí khoét lỗ và thời điểm cần họ vào nhà, để các bên khớp lịch với nhau. Cách làm này giúp tổng dự toán đủ dòng ngay từ bản đầu tiên, dù tiền không đi qua cùng một người.
Câu hỏi thường gặp
Vì sao xưởng mộc không báo luôn giá mặt đá?
Vì đá thường do thợ đá riêng gia công và chỉ đo được sau khi lắp tủ dưới. Một số xưởng nhận luôn và phối hợp thợ đá; số khác để chủ nhà tự đặt. Điều quan trọng là báo giá ghi rõ đá thuộc bên nào để anh chị dự trù đủ.
Phụ kiện cơ bản thường gồm những gì?
Không có định nghĩa chung. Có nơi hiểu là bản lề thường và ray bi, có nơi gồm cả bản lề giảm chấn. Đừng chấp nhận chữ cơ bản; đề nghị ghi loại bản lề, loại ray, số lượng và có giảm chấn hay không cho từng nhóm tủ.
Ai chịu phí thang máy và đăng ký thi công ở chung cư?
Tuỳ thoả thuận. Thông thường chủ nhà đăng ký thi công với ban quản lý và chịu các khoản cọc, phí của toà nhà; bên làm tủ chịu khuân vác theo hướng dẫn. Nên ghi rõ trong báo giá để tránh hiểu lầm vào ngày giao hàng.
Báo giá không nhắc tháo dỡ tủ cũ thì có nghĩa là miễn phí không?
Thường là ngược lại, tức chưa gồm. Tháo dỡ cần công, có khi cần xử lý tường và chở đồ cũ đi. Hỏi rõ có làm không, giá bao nhiêu, đồ cũ xử lý thế nào, rồi ghi vào báo giá.
Đèn LED trong tủ do thợ mộc hay thợ điện làm?
Thường phối hợp. Thợ mộc khoét rãnh, chừa lỗ, lắp thanh đèn; thợ điện đi nguồn, đặt bộ đổi nguồn và công tắc. Cần thống nhất trước ai lo phần nào và đường dây đi đâu, vì làm sai thứ tự là phải khoan lại tủ.
Có nên tự mua phụ kiện rồi đưa xưởng lắp không?
Được nếu xưởng đồng ý, nhưng nên hỏi trước kích thước, loại tương thích với tủ và trách nhiệm bảo hành. Phụ kiện tự mua hỏng thì thường không nằm trong bảo hành của xưởng, nên cân nhắc giữa khoản tiết kiệm và sự rắc rối khi có lỗi.