Tủ áo có mùi thường đến từ một trong ba nguồn: ván mới còn bay mùi keo (mùi hắc, cay mắt, giảm dần theo thời gian), hơi ẩm từ tường thấm phía sau hoặc sàn (mùi mốc, có vệt ố ở hậu tủ), và cách cất đồ (đồ chưa khô, tủ chật kín, ít mở). Phân biệt đúng loại mùi rồi kiểm tra đúng nguồn mới xử lý được; khử mùi mà không chặn nguồn ẩm thì mùi quay lại sau vài ngày mưa.
Mùa mưa ở TP.HCM kéo dài nhiều tháng, có những tuần trời âm u, quần áo phơi mãi không khô hẳn, độ ẩm trong nhà cao suốt ngày đêm. Đây là lúc nhiều nhà mở tủ áo ra thấy mùi lạ, áo sơ mi trắng có đốm, góc tủ có lớp mốc mờ. Phản ứng thường là mua gói hút ẩm, xịt thơm; cách này giảm được mùi một thời gian nhưng không giải quyết nếu nguồn ẩm nằm ở tường hay ở ván.
Bài này giúp anh chị đoán đúng nguồn qua mùi và dấu hiệu, kiểm tra từng nguồn, xử lý những gì tự làm được, và nhận ra lúc nào cần thợ xây, thợ mộc.
Đoán nguồn qua mùi và dấu hiệu
Mùi không nói chính xác nguyên nhân, nhưng là điểm bắt đầu tốt. Bảng dưới gom các dấu hiệu hay đi cùng nhau:
| Mùi, dấu hiệu | Nguồn hay gặp | Kiểm tra gì |
|---|---|---|
| Mùi hắc, cay mắt, rõ nhất khi mới mở cánh, tủ mới lắp | Keo trong ván và sơn còn bay hơi | Tủ lắp bao lâu, loại ván gì, mùi có giảm dần không |
| Mùi mốc, ẩm, nặng hơn sau mấy ngày mưa | Tường phía sau thấm, sàn ẩm, phòng ít thông gió | Hậu tủ có vệt ố, cong, mốc; tường phía sau có ẩm không |
| Mùi ẩm trên quần áo, tủ không có vệt gì | Đồ cất khi chưa khô, tủ chật kín | Cách phơi, thời điểm cất, độ chật của tủ |
| Đốm mốc trên đồ da, túi xách, giày | Độ ẩm phòng cao kéo dài, đồ ít dùng | Vị trí cất, có đóng kín lâu không |
| Mùi ngai ngái kèm bột gỗ mịn | Có thể có mọt, mối | Lỗ nhỏ trên ván, bột rơi ở đáy tủ, đường đất trên tường |
Nhiều tủ có hai nguồn cùng lúc, ví dụ tủ mới lắp sát tường còn ẩm vì vừa sơn. Kiểm tra lần lượt, không dừng ở nguồn đầu tiên tìm thấy.
Mùi ván mới: bình thường đến đâu, lúc nào cần hỏi lại
Ván công nghiệp được ép bằng keo, bề mặt dán bằng keo, cạnh dán bằng keo; một số loại keo bay hơi formaldehyde và các hợp chất khác trong thời gian đầu, tạo mùi hắc đặc trưng. Mùi này thường rõ nhất trong những tuần đầu sau khi lắp, đặc biệt khi tủ đóng kín cánh, rồi giảm dần. Tủ gỗ tự nhiên sơn PU cũng có mùi sơn trong thời gian đầu.
Cách giúp mùi bay nhanh hơn: trong những tuần đầu, mở cánh tủ và ngăn kéo vào ban ngày, mở cửa sổ phòng cho thông gió, chưa cất đầy quần áo vào ngay. Quần áo cất vào tủ còn mùi sẽ ám mùi ván. Than hoạt tính đặt trong tủ có thể hỗ trợ giảm mùi, nhưng thông gió vẫn là chính.
Nếu mùi hắc rất nặng, cay mắt, kéo dài nhiều tháng không giảm, nên hỏi lại xưởng về loại ván và mức phát thải đã dùng, xin xem tài liệu của nhà cung cấp. Khi đặt làm tủ mới, nhất là cho phòng ngủ và phòng trẻ, nên chọn ván phát thải thấp và ghi rõ vào báo giá.
Tường và sàn: nguồn ẩm nằm sau lưng tủ
Tủ đặt sát tường giáp nhà vệ sinh, tường ngoài hứng mưa tạt, tường giáp bồn hoa hoặc ban công là những vị trí dễ bị ẩm từ phía sau. Hơi ẩm ngấm qua tường vào hậu tủ, hậu tủ mỏng hút ẩm, mặt trong tủ ẩm theo, quần áo áp sát hậu có mùi trước tiên. Dấu hiệu: mùi nặng nhất ở khoang sát tường đó, hậu tủ có vệt ố, cong vênh, mốc mờ ở góc dưới.
Cách kiểm tra: lấy hết đồ ở khoang nghi ngờ ra, soi đèn hậu tủ, sờ xem có ẩm lạnh không. Nếu tháo được một tấm hậu hoặc kéo tủ rời ra một chút, nhìn trực tiếp tường phía sau: sơn phồng, mốc đen, chân tường sẫm màu là tường đang thấm. Sàn cũng có thể là nguồn: sàn tầng trệt nhà phố hút ẩm từ nền, chân tủ đặt sát sàn ẩm hút nước lên đáy tủ.
Tường thấm là việc của thợ xây, thợ chống thấm, phải xử lý từ phía nguồn nước (nhà vệ sinh, mặt ngoài tường). Trong lúc chờ, kéo tủ cách tường một khoảng, để khe thoáng phía sau, chuyển quần áo khỏi khoang đó. Sau khi tường khô hẳn, thay tấm hậu đã mốc bằng ván chống ẩm và lắp lại tủ có khe thoáng.
Cách cất đồ: nguồn ẩm nằm ngay trong tủ
Đồ cất khi chưa khô hẳn. Mùa mưa, đồ phơi trong nhà cả ngày vẫn còn hơi ẩm ở đường may, cổ áo, cạp quần. Gấp và cất ngay vào tủ kín là đưa nước vào tủ mỗi ngày. Sấy hoặc là ủi trước khi cất, hoặc phơi thêm đến khi khô hẳn.
Tủ quá chật. Quần áo ép sát nhau không có không khí lưu thông, hơi ẩm kẹt lại. Tủ chật là tủ dễ có mùi nhất dù ván tốt, tường khô. Bớt đồ ít mặc ra hộp, chừa khoảng trống giữa các móc.
Đồ mặc rồi treo lại. Áo khoác, quần jeans mặc ra ngoài mưa về, ám mồ hôi, treo ngay vào tủ đem theo ẩm và mùi. Treo ra ngoài một đêm cho thoáng rồi mới cất.
Tủ đóng kín suốt mùa. Phòng ít ở, tủ ít mở, như phòng khách, phòng của người đi làm xa, là nơi mùi hình thành mà không ai để ý. Mở cánh tủ vài giờ mỗi tuần vào ngày khô ráo.
Đồ da, túi xách đóng kín trong túi nilon. Túi nilon kín giữ ẩm bên trong. Đồ da nên để trong túi vải thoáng, nhồi giấy, cất ở tầng cao thoáng, lấy ra lau khô định kỳ.
Xử lý tủ đã có mùi, từng bước
Khi tủ đã có mùi mốc, làm theo thứ tự dưới đây. Ưu tiên an toàn: không trộn các chất tẩy rửa với nhau, đeo găng khi lau mốc, mở cửa thông gió khi làm.
- Lấy hết đồ ra. Giặt hoặc phơi nắng những món có mùi; đồ có đốm mốc giặt riêng.
- Hút bụi bên trong tủ, đặc biệt các góc, rãnh ray, đáy ngăn kéo.
- Lau mặt trong bằng khăn vắt thật kỹ với nước pha chút nước rửa nhẹ, rồi lau lại bằng khăn sạch ẩm và lau khô ngay. Không đổ nước, không để ván ướt lâu.
- Với vết mốc trên bề mặt phủ (Melamine, Laminate), lau đi được thì lau; vết ăn vào lõi ván, cạnh ván đã mềm thì ghi lại để thay tấm.
- Mở cánh, bật quạt hoặc máy hút ẩm, máy lạnh chế độ hút ẩm cho tủ khô hẳn, ít nhất một ngày.
- Trong lúc tủ khô, kiểm tra tường phía sau và cách cất đồ như các mục trên; chỉ cất đồ lại khi đã chặn được nguồn ẩm.
Gói hút ẩm, than hoạt tính đặt trong tủ giúp giữ khô và giảm mùi sau khi đã xử lý, nhưng phải thay hoặc phơi lại theo hướng dẫn trên bao bì. Hạn chế dùng các loại viên, sáp tạo mùi mạnh trong tủ đồ, nhất là tủ của trẻ nhỏ.
Thói quen hằng tuần giữ tủ áo khô trong mùa mưa
Mùa mưa không ngăn được, nhưng vài thói quen nhỏ giữ tủ áo khô suốt mùa. Chọn những ngày trời hửng nắng để mở hết cánh tủ vài giờ, bật quạt cho khí lưu thông. Đồ phơi trong nhà nên phơi ở chỗ có quạt hoặc máy hút ẩm, sờ đường may và cổ áo xem khô hẳn chưa trước khi gấp.
Mỗi tuần nhìn qua các gói hút ẩm trong tủ: nhiều loại có chỉ thị đổi màu hoặc đọng nước khi đã no; thay hoặc phơi lại theo hướng dẫn. Đặt gói hút ẩm ở góc dưới và góc sát tường, nơi ẩm nhất, thay vì ở tầng giữa.
Phòng ngủ dùng máy lạnh nên chạy chế độ hút ẩm vào những ngày mưa dầm. Phòng ít người ở nên mở cửa sổ khi trời khô và đóng khi mưa tạt. Những việc này mỗi lần chỉ vài phút nhưng làm đều đặn thì cả mùa mưa tủ không có mùi.
Khi đóng tủ mới: chọn vật liệu và chi tiết ít mốc
Nếu đang chuẩn bị đóng tủ áo mới, một vài lựa chọn từ đầu giúp tủ ít gặp chuyện mùi mốc về sau. Ván chống ẩm cho các tấm sát tường có nguy cơ, nhất là hậu tủ và đáy; chỉ cạnh dán kín mọi cạnh, kể cả cạnh khuất; chân tủ nâng thùng khỏi sàn; khe thoáng phía sau hậu và trên nóc.
Bên trong, kệ đợt có thể khoan lỗ thoáng hoặc làm nan ở một số tầng để khí lưu thông giữa các tầng. Thanh treo không nên kín cả bề ngang; chừa khoảng để đồ không ép sát. Đèn LED trong tủ, ngoài việc chiếu sáng, cũng toả chút nhiệt nhẹ giúp không khí trong tủ đỡ ẩm, nhưng không nên coi đó là cách chống ẩm chính.
Với phòng giáp nhà vệ sinh hay tường ngoài hướng mưa, có thể đặt tủ áo ở bức tường khác khô hơn nếu bố cục cho phép, và dùng bức tường ẩm cho kệ mở, bàn, hoặc để trống. Chọn đúng bức tường đôi khi giải quyết được chuyện mùi mốc trước cả khi tủ được đóng.
Khi nào cần thợ và khi nào nên thay ván
Cần gọi thợ xây, thợ chống thấm khi tường phía sau tủ có dấu hiệu thấm rõ: sơn phồng, mốc lan, chân tường ướt. Không có cách nào từ phía tủ chặn được tường thấm. Cần gọi thợ mộc khi hậu tủ, đáy tủ đã cong, mềm, mốc ăn vào lõi; khi đó thay tấm bằng ván chống ẩm, dán kín cạnh, lắp lại có khe thoáng.
Nếu thấy bột gỗ mịn, lỗ nhỏ trên ván, đường đất bám tường gần tủ, đó có thể là dấu hiệu mọt hoặc mối. Mối thường đi từ tường, sàn vào đồ gỗ; cần đơn vị chuyên xử lý mối kiểm tra nguồn trước, rồi mới sửa hay thay tủ. Không tự dùng hoá chất diệt côn trùng mạnh trong tủ đựng quần áo.
Với tủ mới định đóng, cách phòng tốt nhất được làm từ đầu: kiểm tra tường trước khi lắp, chừa khe thoáng sau tủ, chân tủ nâng khỏi sàn, ván chống ẩm ở tường có nguy cơ, ván phát thải thấp, có đèn và khe thoáng trong tủ. Xưởng Mộc Sài Gòn nhận xem ảnh tủ đang có mùi, ảnh tường phía sau để tư vấn sửa hay thay, và tính các điểm chống ẩm khi làm tủ mới; anh chị gửi qua Zalo hoặc form báo giá ở trang chủ.
Câu hỏi thường gặp
Tủ áo mới đóng có mùi hắc có độc không?
Mùi hắc thường do keo trong ván và sơn bay hơi, giảm dần theo thời gian. Nên thông gió nhiều, mở cánh tủ trong những tuần đầu, chưa cất đầy đồ. Nếu mùi rất nặng, cay mắt kéo dài nhiều tháng, nên hỏi xưởng về loại ván và mức phát thải, xin xem tài liệu nhà cung cấp.
Gói hút ẩm có đủ để chống mốc tủ áo không?
Gói hút ẩm giúp giữ khô một khoang tủ nhỏ, nhưng không đủ nếu tường phía sau thấm hoặc đồ cất khi chưa khô. Dùng gói hút ẩm sau khi đã chặn nguồn ẩm, thay hoặc phơi lại đúng hạn, và kết hợp mở tủ cho thoáng.
Có nên dùng máy lạnh để chống ẩm cho tủ áo không?
Máy lạnh chạy chế độ hút ẩm giúp giảm độ ẩm phòng, gián tiếp giữ tủ khô hơn trong mùa mưa. Máy hút ẩm riêng là lựa chọn khác cho phòng ít dùng máy lạnh. Cả hai không thay được việc xử lý tường thấm.
Áo trắng trong tủ có đốm vàng là do đâu?
Thường do áo cất khi còn ẩm hoặc còn mồ hôi, cộng độ ẩm cao kéo dài, tạo đốm mốc hoặc ố. Giặt kỹ, phơi khô hẳn trước khi cất, không để áo sát hậu tủ ở tường ẩm. Đồ ít mặc nên lấy ra phơi định kỳ trong mùa mưa.
Tủ áo đặt sát tường nhà vệ sinh bị mốc thì làm sao?
Trước hết kéo tủ ra kiểm tra tường. Nếu tường thấm, cần chống thấm từ phía nhà vệ sinh. Trong lúc chờ, để tủ cách tường, chuyển đồ khỏi khoang đó. Sau khi tường khô, thay tấm hậu mốc bằng ván chống ẩm và lắp lại có khe thoáng.
Có nên đặt long não, băng phiến trong tủ áo không?
Nhiều nhà vẫn dùng để khử mùi, đuổi côn trùng, nhưng các viên tạo mùi mạnh không giải quyết nguồn ẩm và có thể không phù hợp với tủ đồ trẻ nhỏ. Ưu tiên giữ đồ khô, tủ thoáng; nếu dùng sản phẩm nào, đọc kỹ hướng dẫn an toàn trên bao bì.