Làm nội thất trọn gói nghĩa là một bên nhận toàn bộ phần đồ gỗ (và thường cả việc phối hợp các hạng mục liên quan) từ khảo sát, thiết kế, sản xuất đến lắp đặt và bảo hành, chủ nhà chỉ làm việc với một đầu mối. Làm từng món là chủ nhà tự chia việc: tủ bếp đặt chỗ này, tủ áo chỗ khác, kệ tivi mua sẵn. Trọn gói đổi lấy sự gọn gàng, đồng bộ và một người chịu trách nhiệm; làm từng món đổi lấy sự chủ động chọn từng nơi, nhưng chủ nhà phải tự làm người điều phối. Không cách nào luôn đúng; chọn theo thời gian, hiểu biết và mức độ muốn tự tay của nhà mình.
Bài này không so giá, vì giá phụ thuộc vật liệu, kích thước và nơi làm, và hai báo giá chỉ so được khi bóc từng dòng. Bài so những thứ ít được nói tới hơn: ai chịu trách nhiệm khi có chuyện, ai giữ lịch, màu ván có khớp nhau không, và chủ nhà phải bỏ ra bao nhiêu công sức.
Hai cách làm, đặt cạnh nhau
Bảng dưới đặt hai cách làm cạnh nhau trên những tiêu chí chủ nhà hay băn khoăn. Đây là xu hướng chung; một bên làm trọn gói kém vẫn có thể lộn xộn, và một chủ nhà quen việc vẫn có thể điều phối từng món rất trơn tru.
| Tiêu chí | Trọn gói | Làm từng món |
|---|---|---|
| Đầu mối liên lạc | Một bên, một người phụ trách | Nhiều bên, chủ nhà tự liên lạc |
| Trách nhiệm khi lệch | Bên nhận trọn gói chịu | Dễ đẩy qua lại giữa các bên |
| Đồng bộ màu, vân, chỉ cạnh | Dễ đồng bộ vì cùng nguồn ván | Phải chủ động gửi mã màu, dễ lệch tông |
| Lịch thi công | Một lịch tổng | Mỗi bên một lịch, chủ nhà phải ghép |
| Quyền chọn từng món | Theo danh mục bên nhận làm | Chọn tự do từng nơi |
| Công sức chủ nhà | Ít, chủ yếu duyệt và nghiệm thu | Nhiều, phải theo sát |
| Bảo hành | Một đầu mối | Mỗi món một nơi, giữ nhiều phiếu |
Trọn gói hợp với ai
Trọn gói hợp nhất với người bận, ít thời gian có mặt ở công trình, hoặc ở xa nơi làm nhà. Nhiều người nhận căn hộ ở TP.HCM nhưng đang làm việc ở tỉnh khác, hoặc mua nhà cho bố mẹ, cho con; với họ, có một đầu mối báo tiến độ bằng ảnh và hẹn ngày nghiệm thu là nhẹ đầu hơn nhiều so với gọi cho năm bên khác nhau.
Trọn gói cũng hợp với nhà muốn đồng bộ cao: cùng một tông gỗ chạy từ kệ tivi sang tủ bếp, cùng kiểu tay nắm, cùng độ dày chỉ cạnh, cùng cách vát mép. Những chi tiết nhỏ ấy khi để nhiều bên làm thì rất khó khớp, vì mỗi xưởng có nguồn ván, nguồn phụ kiện và thói quen gia công riêng. Cùng một mã màu ván nhưng khác lô sản xuất đôi khi cũng chênh nhau một chút; cùng một nơi đặt ván thì dễ kiểm soát hơn.
Cuối cùng, trọn gói hợp với nhà làm lần đầu, chưa biết nên hỏi gì, kiểm gì. Một bên làm trọn gói tử tế sẽ đưa ra danh sách hạng mục, bản vẽ tổng, lịch tổng, và nhắc những việc chủ nhà cần làm ở từng giai đoạn. Đổi lại, chủ nhà cần chọn kỹ bên nhận làm, vì giao trọn gói là giao luôn cả quyền quyết định nhiều chi tiết nhỏ.
Làm từng món hợp với ai
Làm từng món hợp với người có thời gian, thích tự tìm hiểu, và đã biết khá rõ mình muốn gì ở từng món. Có nhà rất kỹ tính về bếp nên muốn đặt bếp ở một nơi chuyên làm bếp, còn tủ áo, giường thì làm ở chỗ khác. Có nhà chỉ cần một hai món đóng theo kích thước, phần còn lại mua đồ rời sẵn có.
Làm từng món cũng hợp khi căn nhà đã có sẵn một phần nội thất dùng tốt, chỉ thay hoặc bổ sung vài món. Lúc đó gọi một bên làm trọn gói đôi khi lại thừa, vì phần lớn công việc phối hợp không còn cần nữa.
Cái giá của làm từng món là chủ nhà trở thành người quản lý dự án. Phải tự gửi số đo, tự nhắc mỗi bên về vị trí ổ cắm, tự ghép lịch để thợ bếp không đến cùng ngày với thợ tủ áo trong một căn hộ chật, tự kiểm màu ván giữa các món. Khi món này lệch với món kia, mỗi bên đều có lý do của mình, và chủ nhà là người phải ngồi gỡ.
Những điểm hay vướng khi làm từng món
Từ những tình huống hay gặp, có mấy chỗ dễ vướng nhất khi một căn nhà được làm bởi nhiều bên:
- Đường giao nhau giữa các món: tủ bếp chạy sát tủ lạnh âm, kệ tivi giáp tủ giày, tủ áo nối với bàn trang điểm. Mỗi bên đo phần của mình, nhưng khe giữa hai món thì không ai đo.
- Màu và vân lệch nhau: cùng gọi là “sồi sáng” nhưng hai nhà cung cấp ván có hai tông khác nhau. Nhìn riêng từng món thì đẹp, đặt cạnh nhau thì lệch.
- Chiều cao không khớp: mặt tủ bếp, mặt bàn đảo, mặt quầy bar, chân kệ tivi và đường chỉ len chân tường mỗi bên một cao độ.
- Lịch chồng lịch: căn hộ nhỏ không đủ chỗ cho hai đội thợ cùng tập kết ván và dụng cụ một lúc; thang máy chung cư lại có khung giờ.
- Bảo hành rời rạc: năm sau bản lề tủ bếp lỏng, phải tìm lại đúng nơi đã làm; nếu nơi đó đã đổi số điện thoại thì xem như tự lo.
Nếu vẫn chọn làm từng món, cách giảm rủi ro là chọn một món làm “chuẩn” (thường là tủ bếp, vì nó nhiều chi tiết nhất), lấy mã màu, cao độ và kiểu tay nắm của món đó gửi cho mọi bên còn lại.
Cách lai: một đầu mối cho đồ gỗ, chủ nhà giữ phần thiết bị
Giữa hai đầu có một cách lai mà nhiều nhà chọn: giao toàn bộ phần đồ gỗ đóng theo yêu cầu cho một bên, còn thiết bị bếp, đèn, rèm, sofa, nệm thì chủ nhà tự mua. Cách này giữ được sự đồng bộ của phần gỗ, vốn là phần khó khớp nhất, mà vẫn để chủ nhà tự do chọn những món mua sẵn theo sở thích và theo đợt khuyến mãi.
Để cách lai chạy êm, chủ nhà cần gửi cho bên làm đồ gỗ thông số chính xác của từng thiết bị sẽ mua: kích thước lắp đặt của bếp, của lò, của máy rửa bát, của tủ lạnh, khoảng hở yêu cầu quanh thiết bị. Thông số này nằm trong tài liệu hướng dẫn lắp đặt của hãng, không phải kích thước bên ngoài in trên hộp. Thiếu thông tin này, xưởng chỉ có thể chừa khoang theo kích thước phổ biến, và đến ngày lắp thiết bị có thể không vừa.
Cách lai cũng giúp chia ngân sách linh hoạt: phần gỗ làm một lần cho chắc, phần đồ rời có thể nâng cấp dần. Đồ gỗ âm tường thay rất tốn công, còn một chiếc ghế hay chiếc đèn thì đổi lúc nào cũng được.
Hai tình huống giả định để dễ hình dung
Thử đặt hai gia đình giả định cạnh nhau. Gia đình thứ nhất nhận một căn hộ hai phòng ngủ, cả hai vợ chồng đi làm cả ngày, con nhỏ đang gửi ông bà, và muốn dọn vào trong vòng vài tháng. Họ cần tủ bếp, hai tủ áo, giường, kệ tivi, tủ giày và một bàn làm việc nhỏ. Với họ, mỗi buổi phải xin nghỉ để gặp thợ là một buổi mất việc. Trọn gói, hoặc ít nhất là cách lai một đầu mối cho toàn bộ phần gỗ, giúp họ chỉ cần có mặt ở vài mốc: buổi khảo sát, buổi duyệt bản vẽ, ngày lắp và ngày nghiệm thu.
Gia đình thứ hai sống trong một nhà phố đã ở nhiều năm, muốn thay tủ bếp đã xuống cấp và đóng thêm một tủ áo cho phòng con. Bàn ăn, sofa, giường vẫn dùng tốt. Người chồng làm nghề tự do, có thời gian đi xem nhiều nơi, thích tự chọn từng loại phụ kiện. Với họ, gọi trọn gói lại thừa; làm từng món ở hai nơi khác nhau hoàn toàn ổn, miễn họ gửi mã màu tủ bếp cho bên làm tủ áo nếu muốn hai món ăn nhập.
Hai tình huống này cho thấy câu hỏi đúng không phải là cách nào tốt hơn, mà là nhà mình có bao nhiêu món phải khớp với nhau, và ai sẽ là người giữ cho chúng khớp. Càng nhiều món giáp nhau, càng nhiều thiết bị âm tủ, càng ít thời gian có mặt, thì một đầu mối càng đáng giá. Càng ít món, các món càng đứng riêng, chủ nhà càng rảnh và thích tự tay, thì làm từng món càng hợp.
Cũng đừng quên rằng hoàn cảnh có thể đổi giữa chừng. Nhiều nhà bắt đầu bằng làm từng món, rồi đến món thứ ba thì mệt vì phải ghép lịch, gửi số đo, đi so màu, và quay sang giao phần còn lại cho một bên. Đổi như vậy không sao, miễn bên nhận sau được biết rõ những món đã làm trước đó dùng ván gì, màu gì, cao độ ra sao.
Nếu anh chị còn phân vân, có thể gửi danh sách món cần làm và vài tấm ảnh hiện trạng cho Xưởng Mộc Sài Gòn qua Zalo hoặc form báo giá trên trang chủ; xưởng sẽ tách sẵn phần nào nên làm cùng một đợt cho đồng bộ, phần nào để riêng cũng không sao, rồi anh chị tự quyết cách giao việc.
Dù chọn cách nào, những thứ nên có bằng chữ
Dù giao trọn gói hay làm từng món, có mấy thứ nên có bằng chữ trước khi bắt đầu: danh sách hạng mục kèm kích thước, loại ván và bề mặt cho từng hạng mục, danh sách phụ kiện, bản vẽ đã duyệt, lịch dự kiến, cách tính khi phát sinh, cách thanh toán theo đợt và nội dung bảo hành. Với trọn gói, thêm một dòng rất quan trọng: phạm vi trọn gói gồm những gì và không gồm những gì. Hai chữ “trọn gói” mỗi nơi hiểu một kiểu; có nơi gồm cả tháo dỡ đồ cũ và vận chuyển, có nơi không.
Với làm từng món, nên giữ một bảng tổng của riêng mình: món nào, ai làm, ngày đo, ngày lắp, mã màu, người liên lạc, thời hạn bảo hành. Bảng này giúp anh chị nhìn thấy những khe hở giữa các bên trước khi nó thành chuyện.
Và dù cách nào, nên đến xem nơi sản xuất hoặc ít nhất xem mẫu ván thật, mẫu chỉ cạnh thật, thay vì chỉ xem ảnh. Tấm mẫu cầm trên tay cho biết màu dưới ánh sáng thật, độ nhám bề mặt và chất lượng dán cạnh, những thứ ảnh chụp không truyền được.
Câu hỏi thường gặp
Nội thất trọn gói có bao gồm cả thiết bị bếp và đồ rời không?
Tuỳ từng bên và từng hợp đồng. Có nơi chỉ nhận phần đồ gỗ, có nơi nhận cả thiết bị, đèn, rèm, sofa. Hãy yêu cầu ghi rõ phạm vi trọn gói gồm gì và không gồm gì ngay trong báo giá và hợp đồng, đừng dựa vào cách hiểu chung.
Làm từng món ở nhiều nơi có bị lệch màu gỗ không?
Có thể lệch, vì cùng tên màu nhưng mỗi nhà cung cấp ván có tông khác nhau, có khi khác cả giữa các lô. Cách giảm rủi ro là chọn một món làm chuẩn, gửi mã màu cụ thể và tấm mẫu thật cho các bên còn lại để so trước khi sản xuất.
Trọn gói có nhanh hơn làm từng món không?
Thường nhanh hơn ở khâu điều phối, vì có một lịch tổng và các món được sản xuất cùng đợt. Tuy vậy tốc độ thật còn phụ thuộc khối lượng việc, lịch của bên nhận làm và quy định thi công của toà nhà, nên cần hỏi lịch cụ thể.
Nếu chỉ cần tủ bếp và tủ áo thì có nên gọi trọn gói không?
Với hai món, nhiều nhà chọn làm cùng một nơi để đồng bộ màu và gọn bảo hành, dù không gọi là trọn gói. Điều cần là bên nhận làm đo cả hai khu vực và thống nhất vật liệu, chỉ cạnh, tay nắm cho cả hai món.
Chủ nhà ở xa có giao trọn gói được không?
Được, đó là một trong những trường hợp trọn gói hợp nhất. Nên thống nhất trước cách báo tiến độ bằng ảnh, video theo mốc, người đại diện nhận bàn giao nếu không về được, và các đợt thanh toán gắn với từng mốc đã nghiệm thu.
Cách lai là gì và có lợi gì?
Cách lai là giao toàn bộ đồ gỗ đóng theo yêu cầu cho một bên, còn thiết bị và đồ rời chủ nhà tự mua. Lợi là phần gỗ khó khớp được đồng bộ, phần đồ rời vẫn chọn tự do. Chỉ cần gửi đủ thông số lắp đặt của thiết bị cho bên làm gỗ.