Kệ tivi treo tường hợp với phòng khách nhỏ, tường gạch hoặc bê tông chắc, nhà ít đồ cần cất và muốn sàn thoáng dễ lau; kệ đặt sàn hợp khi tường yếu (thạch cao, tường cũ bở), khi cần chứa nhiều đồ hoặc khi gia đình hay đổi chỗ tivi. Cỡ tivi, loại tường và đường dây điện là ba thứ quyết định, còn kiểu dáng đến sau.
Bài này đi qua từng điểm: tường nào treo được, kệ treo chịu tải ra sao, chiều cao đặt tivi thường dùng, chỗ giấu dây, cách lau dọn và trường hợp nên kết hợp cả hai. Bài không nêu giá vì giá phụ thuộc kích thước, ván và phụ kiện cụ thể của từng nhà.
Ba câu hỏi trước khi chọn kiểu kệ
Tường sau tivi là tường gì? Tường gạch đặc, gạch lỗ trát dày hay bê tông đều treo được nếu khoan đúng tắc kê. Tường thạch cao, tường ngăn bằng tấm xi măng mỏng, tường cũ đã bở vữa thì treo kệ nặng là rủi ro. Gõ thử tường: tiếng đục, chắc là gạch hoặc bê tông; tiếng bộp, rỗng là vách nhẹ. Khi không chắc, hỏi ban quản lý toà nhà hoặc xem bản vẽ căn hộ.
Nhà cần cất bao nhiêu đồ dưới tivi? Đầu thu, loa thanh, máy chơi điện tử, sách, album, đồ của trẻ nhỏ đều cần chỗ. Kệ treo thường mỏng và nông, chứa vừa phải. Nhà nhiều đồ mà chọn kệ treo mỏng thì vài tháng sau đồ lại dồn ra mặt kệ, nhìn rối hơn trước.
Có định đổi chỗ tivi trong vài năm tới không? Kệ treo gắn chặt vào tường, đổi chỗ là phải tháo, trám lỗ, sơn lại. Nhà thuê, nhà sắp sửa lại hoặc gia đình hay xoay bố cục thì kệ đặt sàn linh hoạt hơn.
Ai lau dọn và lau thế nào? Kệ treo cách sàn để robot hút bụi chạy qua, lau gầm dễ. Kệ đặt sàn sát đất thì gầm hay đọng bụi; nếu chọn kệ sàn, nên có chân cao hoặc chân lùi vào trong để chổi và robot đi được.
So sánh nhanh kệ treo và kệ đặt sàn
Bảng dưới là nhận xét chung theo kinh nghiệm làm đồ gỗ phòng khách, từng nhà cần đo và xem tường thật trước khi chốt.
| Tiêu chí | Kệ treo tường | Kệ đặt sàn |
|---|---|---|
| Diện tích nhìn thấy | Sàn thoáng, phòng trông rộng hơn | Chiếm sàn, nhưng chắc chân |
| Yêu cầu tường | Tường gạch, bê tông chắc; vách nhẹ phải gia cố khung | Không phụ thuộc tường |
| Sức chứa | Vừa phải, thường nông | Nhiều hơn, làm được hộc sâu, ngăn kéo lớn |
| Lau dọn | Gầm thoáng, dễ lau | Gầm dễ đọng bụi nếu không có chân |
| Đổi chỗ | Khó, phải tháo và sửa tường | Dễ, chỉ cần dời |
| Trẻ nhỏ | Trẻ không leo được mặt kệ nếu treo đủ cao, nhưng không được đu bám | Trẻ dễ leo, kệ cao phải cố định chống lật |
Nhiều căn hộ chọn cách giữa: kệ dài đặt trên chân thấp, mặt sau vẫn bắt vít vào tường để chống lật. Cách này giữ được sức chứa mà sàn vẫn tương đối thoáng.
Kệ treo chịu tải bằng gì
Một kệ treo đứng vững nhờ ba thứ: ván thân đủ dày để không võng, hệ liên kết với tường đủ chắc, và tải đặt lên kệ không vượt sức của hai thứ trên. Ván thân kệ treo thường làm bằng MDF hoặc MFC dày khoảng mười tám ly, mặt trên dài thì nên có vách đứng ở giữa hoặc thanh đỡ ngầm để không võng sau một thời gian đặt loa, đầu thu.
Phần liên kết với tường thường là thanh treo âm (một thanh gỗ hoặc thanh kim loại bắt vào tường, kệ móc lên) hoặc pát sắt giấu phía sau. Cách bắt quyết định nhiều hơn độ dày ván: vít phải vào gạch hoặc bê tông bằng tắc kê phù hợp, khoảng cách các điểm bắt đều, không dồn vào một chỗ. Thợ có kinh nghiệm sẽ khoan thử một lỗ để xem tường trước khi khoan hàng loạt.
Tivi thường không đặt lên kệ treo mà treo riêng lên tường bằng giá treo, kệ chỉ chứa thiết bị nhỏ. Đây là cách an toàn: tivi lớn nặng và dễ lật nếu đặt trên kệ mỏng, còn giá treo chuyên dụng được thiết kế cho đúng tải đó. Nếu muốn đặt tivi lên mặt kệ treo, phải nói với xưởng trước để tính lại ván, thanh đỡ và điểm bắt.
Với vách thạch cao, không treo kệ nặng trực tiếp lên tấm thạch cao. Cần gia cố bằng khung xương hoặc tấm gỗ lót phía sau ngay từ lúc làm vách, đúng vị trí sẽ treo. Nếu vách đã làm xong, có thể bắt kệ xuyên qua vào khung xương sẵn có, nhưng tải vẫn hạn chế; nhà nào đang làm trần vách thì nên tính chuyện này ngay từ đầu.
Chiều cao đặt tivi và kệ
Chiều cao tivi tính theo mắt người ngồi trên sofa, không theo người đứng. Cách đo đơn giản: ngồi lên chỗ hay xem nhất, nhìn thẳng ra trước, đánh dấu độ cao tầm mắt trên tường. Tâm màn hình thường đặt ngang hoặc thấp hơn tầm mắt một chút để cổ không phải ngửa. Sofa thấp thì tivi cũng nên thấp theo.
Kệ nằm bên dưới tivi, nên chiều cao kệ phụ thuộc vị trí tivi. Kệ treo thường cách sàn vừa đủ để robot hút bụi chạy qua và mặt kệ không chạm mép dưới màn hình. Kệ đặt sàn thì thường thấp, nằm dưới tầm mắt khi ngồi. Một lỗi hay gặp là treo tivi quá cao như trong quán cà phê, xem lâu mỏi cổ; lỗi thứ hai là kệ quá cao làm tivi bị đẩy lên theo.
Khoảng cách từ sofa tới tivi cũng ảnh hưởng tới cỡ màn hình nên chọn, nhưng đó là chuyện của tivi. Với đồ gỗ, điều cần nhớ là chiều dài kệ thường dài hơn bề ngang tivi để cân đối, và kệ không nên dài sát hai mép tường nếu cạnh đó là cửa đi hay lối ra ban công.
Nếu nhà có loa thanh, đo luôn chiều cao của nó và chừa khoảng hở giữa mặt kệ và mép dưới màn hình. Loa đặt trên kệ mà che mất mắt nhận tín hiệu điều khiển của tivi là chuyện rất hay gặp sau khi lắp. Một số nhà muốn treo loa thanh ngay dưới tivi; khi đó khoảng giữa tivi và kệ phải đủ cho giá treo loa, và dây loa nên đi chung đường ống với dây tivi.
Giấu dây: quyết định trước khi đóng kệ
Dây nguồn tivi, dây mạng, dây loa, dây đầu thu là thứ làm hỏng vẻ gọn của mọi kệ tivi. Cách gọn nhất là đi dây âm tường từ lúc làm điện: ổ cắm đặt sau vị trí tivi, ống luồn dây chạy xuống khoang kệ. Nhà đã hoàn thiện thì dùng nẹp hoặc máng dây sơn cùng màu tường, hoặc làm tấm ốp phía sau tivi có khoang rỗng để dây đi bên trong.
Với kệ treo, mặt sau kệ nên có lỗ đi dây hoặc khe hở để dây từ tường vào khoang thiết bị. Với kệ đặt sàn, chừa lỗ ở hậu tủ và mặt trên, có nắp nhựa đậy lỗ cho gọn. Thiết bị sinh nhiệt như đầu thu, modem, bộ phát wifi không nên nhốt trong hộc kín; cánh kính hoặc cánh nan giúp thoáng hơn và tín hiệu điều khiển vẫn đi qua.
Nên chụp ảnh đường dây âm tường trước khi ốp hoặc trước khi lắp kệ. Vài năm sau cần khoan thêm, sửa điện, tấm ảnh đó giúp tránh khoan trúng dây. Đây là việc nhỏ mà rất nhiều nhà quên.
Khi nào nên kết hợp kệ treo và kệ sàn
Không phải chọn một bỏ một. Mấy kiểu kết hợp dưới đây hay gặp trong căn hộ và nhà phố ở TP.HCM.
- Kệ sàn thấp dài làm chỗ cất đồ chính, phía trên treo một hai đợt mỏng để đặt vài món trang trí, không đặt đồ nặng.
- Kệ treo cho phần giữa dưới tivi, hai bên là tủ đứng chạm sàn chứa sách, đồ chơi; hai tủ đứng gánh phần lớn đồ cất, kệ treo chỉ để thiết bị.
- Vách ốp sau tivi kết hợp đợt treo âm trong vách: nhìn liền một khối, đợt được bắt vào khung bên trong vách thay vì vào tường.
- Kệ sàn có chân cao, mặt sau bắt vào tường: vừa chứa được nhiều, vừa chống lật khi trẻ leo.
Kết hợp nhiều khối thì bản vẽ càng cần rõ: chiều cao từng khối, khoảng hở giữa các khối, vị trí ổ cắm. Đưa ảnh bức tường thật và số đo cho xưởng trước khi họ vẽ sẽ đỡ sửa nhiều lần.
Chọn ván và bề mặt cho kệ tivi
Kệ tivi nằm trong phòng khách, ít tiếp xúc nước, nên MDF hoặc MFC thường đều dùng được. MDF cho cạnh phay, bo tròn đẹp hơn và phủ được nhiều loại bề mặt; MFC phủ melamine sẵn, chắc tay với kệ thẳng, đơn giản. Nếu phòng khách liền bếp hoặc gần cửa ban công hay hắt mưa, nên dùng ván chống ẩm cho phần chân và khoang thấp.
Bề mặt nên chọn theo độ dễ lau: phòng khách có trẻ nhỏ, mặt kệ hay bị cốc nước, đồ chơi, bút màu. Laminate chịu trầy tốt; melamine đủ dùng cho kệ ít va chạm; acrylic bóng nhìn sang nhưng lộ dấu tay và vết xước mảnh hơn. Kệ tối màu lộ bụi rõ hơn kệ màu gỗ trung tính.
Nếu đã có vách ốp sau tivi, chọn màu kệ cùng tông hoặc tương phản có chủ đích, không nên chọn hai màu gỗ gần giống mà lệch nhau một chút, nhìn như làm hai lần. Yêu cầu xưởng đưa mẫu ván thật, đặt cạnh tường nhà dưới ánh sáng ban ngày rồi mới chốt.
Đặt làm kệ tivi: gửi gì cho xưởng
Để báo giá sát, anh chị cần gửi ảnh chụp thẳng bức tường đặt tivi, số đo bề ngang tường, chiều cao trần, vị trí ổ cắm và cửa sổ, cỡ tivi hiện có hoặc định mua, các thiết bị muốn đặt trên kệ, và ảnh mẫu kệ mình thích. Ghi rõ tường là gạch hay thạch cao. Nếu chưa biết treo hay đặt sàn, cứ nói rõ thói quen dùng phòng khách, thợ sẽ đề xuất.
Khi kệ được lắp, kiểm tra vài điểm trước khi ký nghiệm thu: mặt kệ có thẳng không (đặt một chai nước nằm ngang xem có lăn không), cánh và ngăn kéo đóng có khít và đều khe không, lỗ đi dây có đúng vị trí ổ cắm không, kệ treo có rung khi ấn tay xuống mép ngoài không. Kệ treo mà ấn nhẹ đã rung thì phải xem lại điểm bắt ngay hôm đó, đừng đợi đặt đồ lên rồi mới xử lý.
Ở Xưởng Mộc Sài Gòn, anh chị có thể gửi hình mẫu và kích thước qua Zalo hoặc form báo giá trên trang chủ; xưởng bóc tách theo bức tường thật rồi mới báo, để không có chuyện kệ về nhà mới phát hiện vướng ổ điện.
Câu hỏi thường gặp
Tường thạch cao có treo được kệ tivi không?
Treo được nếu vách đã được gia cố khung hoặc tấm lót đúng vị trí treo từ lúc làm vách. Treo trực tiếp vào tấm thạch cao bằng tắc kê thường là rủi ro với kệ có đồ nặng. Nếu vách đã làm xong, cần xác định khung xương để bắt vào và giới hạn tải đặt lên kệ.
Kệ tivi treo có đặt tivi lên trên được không?
Có thể, nhưng phải báo trước để xưởng tính độ dày ván, thanh đỡ và điểm bắt tường theo trọng lượng tivi. Cách phổ biến và an toàn hơn là treo tivi bằng giá treo riêng, kệ chỉ đặt thiết bị nhỏ như đầu thu, loa thanh.
Nên đặt tivi cao bao nhiêu so với sàn?
Không có một con số đúng cho mọi nhà. Cách làm là ngồi lên sofa, nhìn thẳng, đánh dấu tầm mắt trên tường; tâm màn hình thường đặt ngang hoặc thấp hơn điểm đó một chút. Sofa thấp thì tivi cũng nên thấp theo để xem lâu không mỏi cổ.
Kệ đặt sàn có cần bắt vào tường không?
Kệ thấp, nặng, sâu thì thường đứng vững. Kệ cao, hẹp hoặc nhà có trẻ hay leo trèo thì nên bắt mặt sau vào tường bằng pát chống lật. Việc này đơn giản, tốn ít công mà tránh được tai nạn lật tủ.
Làm sao để dây tivi không lộ ra ngoài?
Tốt nhất là đi ống âm tường từ khi làm điện, ổ cắm đặt sau vị trí tivi. Nhà đã hoàn thiện có thể dùng máng dây sơn cùng màu tường hoặc làm tấm ốp sau tivi có khoang đi dây. Kệ cần chừa lỗ dây ở mặt sau và mặt trên.
Kệ tivi nên làm bằng MDF hay MFC?
Cả hai đều dùng được vì phòng khách ít nước. MDF hợp khi muốn phay cạnh, bo góc, sơn hoặc phủ nhiều loại bề mặt; MFC hợp với kệ thẳng, đơn giản. Phần sát sàn ở nhà hay lau nước hoặc gần ban công nên dùng ván chống ẩm.