Tủ giày lối vào nhà phố và căn hộ: sâu bao nhiêu, thoáng khí ra sao, có cần ghế ngồi

Tủ giày ở lối vào nên đủ sâu cho đôi giày lớn nhất trong nhà nếu để nằm ngang, hoặc dùng ngăn lật xếp nghiêng khi lối đi hẹp; phải có khe thoáng ở cánh hoặc hậu tủ; và không được chắn cửa mở hay lối đi. Ghế ngồi mang giày đáng làm khi lối vào đủ rộng hoặc nhà có người lớn tuổi, trẻ nhỏ.

Tủ giày là món đồ gỗ nhỏ nhưng dùng mỗi ngày, lại nằm ở chỗ nhiều bụi, ẩm và mùi nhất nhà. Bài dưới đây đi qua cách đo, kiểu cánh, cách chống mùi, chọn ván và vài cách bố trí hay gặp ở căn hộ, nhà phố TP.HCM.

Đo lối vào trước khi chọn kiểu tủ

Đứng ở cửa, mở hết cánh cửa ra vào, đo khoảng từ mép cánh cửa đang mở tới tường đối diện. Đây là khoảng có thể đặt tủ mà không vướng cửa. Đo tiếp lối đi còn lại: một người xách đồ đi qua cần thoải mái, chưa kể xe đẩy em bé hay vali. Căn hộ chung cư ở TP.HCM thường có sảnh vào hẹp, nhà phố thì cửa thường mở vào phòng khách, cả hai đều cần đo kỹ.

Đo chiều cao trần và vị trí công tắc, chuông cửa, đồng hồ điện nước nếu có. Tủ giày cao kịch trần chứa nhiều nhưng có thể che mất công tắc; tủ thấp ngang hông thì mặt tủ thành chỗ để chìa khoá, túi xách tiện tay.

Đếm số đôi giày dép cả nhà đang dùng thường xuyên, cộng thêm khoảng dư. Giày cất theo mùa, giày ít dùng có thể để ở chỗ khác. Tủ giày lối vào chỉ nên chứa đồ dùng hằng ngày, nếu không sẽ luôn chật.

Ở chung cư, một số toà nhà có quy định về khu vực hành lang trước cửa căn hộ, không cho đặt tủ giày ra ngoài vì lý do thoát nạn. Vì vậy tủ giày nên tính trong phạm vi căn hộ ngay từ đầu, đừng trông vào khoảng hành lang. Nhà phố thì để ý thêm ngạch cửa, bậc tam cấp và chỗ dắt xe máy vào nhà: tủ đặt ngay cạnh lối dắt xe rất dễ bị tay lái, bàn đạp quẹt vào cánh.

Ngăn nằm ngang hay ngăn lật nghiêng

Đây là quyết định lớn nhất với tủ giày, vì nó quyết định độ sâu tủ và cách dùng mỗi ngày.

Độ sâu ghi ở trên là so sánh tương đối. Cách đo đúng là lấy đôi giày lớn nhất nhà đặt xuống, cộng thêm khoảng hở cho cánh đóng. Với ngăn lật, nên xin xưởng một ngăn mẫu hoặc thử ở cửa hàng để biết đôi giày lớn nhất có vừa không.

Thoáng khí và chống mùi

Khe thoáng ở cánh. Cánh nan, cánh lam, cánh có rãnh phay xuyên hoặc lỗ thoáng giúp không khí lưu thông. Tủ kín bưng bốn mặt là nơi mùi giày tích tụ nhanh nhất.

Khe thoáng ở hậu tủ và đợt. Hậu tủ cách tường một chút, đợt có khe hở phía sau giúp không khí đi từ dưới lên trên. Một số nhà khoan lỗ thoáng có lưới chắn côn trùng ở nóc tủ.

Không cất giày ướt. Giày đi mưa về phải phơi khô ở chỗ thoáng rồi mới cất. Đây là nguồn mùi và mốc lớn nhất, nhất là mùa mưa ở Sài Gòn.

Đệm lót rời ở đáy ngăn. Tấm lót cao su hoặc nhựa rời giữ bùn đất, rút ra rửa được, giúp mặt ván không bị ố nước.

Gói hút ẩm, than hoạt tính. Đặt vài túi ở góc tủ và thay định kỳ. Đây là cách phụ trợ, không thay được thông gió.

Chọn ván và bề mặt cho tủ giày

Tủ giày ở sát cửa, gần sàn, hay dính nước mưa và nước lau nhà. Thùng tủ, nhất là tấm đáy và chân tủ, nên dùng ván chống ẩm. Nếu lối vào sát nhà vệ sinh hay ban công giặt phơi, càng cần chú ý. Chân tủ nên có đế nhựa, chân nhôm hoặc chân lùi cao khỏi sàn một chút để lau nhà không ngấm vào ván.

Bề mặt ngoài nên chọn loại dễ lau, chịu va chạm vì cánh tủ giày bị mở đóng nhiều, hay bị đá trúng khi xỏ giày. Laminate và melamine dùng tốt; cánh màu quá sáng sẽ lộ vết bẩn ở phần dưới, màu gỗ trung tính hoặc xám ít lộ hơn.

Mép dưới cánh và mép đáy tủ nên dán cạnh kỹ. Chỉ cạnh ở vị trí này hay bị nước và đế giày tác động, bong sớm hơn các chỗ khác. Đây là điểm nên kiểm tra khi nghiệm thu.

Đợt giày nên làm dạng rút ra lau được, hoặc ít nhất là mặt đợt nhẵn, không có rãnh trang trí giữ đất cát. Một số nhà chọn đợt nan hoặc đợt có lỗ để đất rơi xuống đáy tủ; cách này thoáng hơn nhưng đáy tủ phải có khay rút ra được, nếu không đất tích lại ở chỗ khó lau nhất.

Có nên làm ghế ngồi mang giày

Ghế ngồi giúp mang giày dễ hơn, nhất là với người lớn tuổi, phụ nữ mang thai, trẻ nhỏ tập tự mang giày. Ghế có thể là một mặt ngồi liền tủ giày thấp, một băng ghế rời có hộc bên dưới, hoặc một tấm gập treo tường cho lối vào hẹp.

Mặt ngồi liền tủ cần đủ chắc cho người lớn ngồi và chống tay đứng dậy, nên ván dày hơn đợt bình thường, có thanh đỡ hoặc vách chịu lực phía dưới. Chiều cao mặt ngồi thường ngang ghế ăn để ngồi xuống đứng lên dễ. Mép trước nên bo tròn để không cấn chân.

Lối vào quá hẹp mà vẫn làm ghế cố định thì lối đi bị thu hẹp thêm. Lúc đó ghế gập treo tường hoặc một chiếc ghế đẩu nhỏ cất vào gầm tủ là phương án hợp lý hơn.

Dưới mặt ngồi là chỗ tốt cho đôi dép đi trong nhà hoặc giày hay dùng nhất, vì cúi xuống là lấy được ngay. Nếu làm ngăn kéo dưới ghế, nên dùng ray chịu tải và tay nắm âm để không cấn chân khi ngồi. Mặt ngồi có thể bọc nệm mỏng, nhưng nệm vải ở lối vào bám bụi nhanh; nệm bọc da hoặc vải dễ lau, tháo rời được thì đỡ vất vả hơn.

Những thứ ngoài giày cũng cần chỗ ở lối vào

Ở TP.HCM, lối vào nhà không chỉ có giày. Thứ người ta mang ra mang vào mỗi ngày nhiều hơn thế, và nếu tủ không có chỗ cho chúng thì chúng sẽ nằm trên mặt tủ, trên sofa hoặc treo tạm lên tay nắm cửa.

• Mũ bảo hiểm: cồng kềnh, cả nhà mỗi người một cái. Một khoang mở có đợt sâu hoặc móc treo riêng, đặt ở tầm thắt lưng, giúp cất lấy nhanh.
• Áo mưa, ô dù: ướt khi về nhà, cần chỗ treo cho ráo nước, có khay hứng phía dưới, tách khỏi khoang giày để không làm ẩm ván.
• Chìa khoá, khẩu trang, kính râm: một khay nhỏ trên mặt tủ hoặc một ngăn kéo nông ngay tầm tay.
• Túi xách, ba lô đi học: vài móc treo ở mặt bên tủ hoặc trên tường cạnh tủ.
• Túi đi chợ, đồ cần mang ra ngoài: một ngăn nhỏ cho túi vải, giấy tờ cần gửi, đồ trả người quen, để không quên khi ra cửa.
• Gương soi: một tấm gương trên tường hoặc ở cánh tủ để soi lại trước khi đi.

Liệt kê đủ các thứ này trước khi gửi yêu cầu cho xưởng. Một tủ giày được chia khoang theo đúng thói quen ra vào của nhà sẽ gọn hơn nhiều so với một tủ chỉ toàn đợt giày giống nhau.

Vài cách bố trí hay gặp

Mỗi nhà một lối vào; những kiểu dưới đây chỉ là điểm xuất phát để bàn với thợ.

• Căn hộ sảnh hẹp: tủ ngăn lật nông, cao vừa tầm, phía trên có gương treo và móc chìa khoá.
• Căn hộ có hốc tường cạnh cửa: tủ âm vào hốc, kịch trần, cánh nan, phần giữa để trống làm mặt đặt đồ.
• Nhà phố cửa mở thẳng vào phòng khách: tủ giày thấp kết hợp vách lam ngăn lối vào, mặt tủ đặt chậu cây nhỏ hoặc đồ trang trí.
• Nhà phố có khoảng dưới cầu thang gần cửa: tận dụng gầm cầu thang làm tủ giày và tủ kỹ thuật, cánh thoáng.
• Nhà có trẻ nhỏ: ngăn thấp mở không cánh cho giày trẻ, trẻ tự cất được; phần cao có cánh cho giày người lớn.

Dù kiểu nào, nên để một khoảng trống nhỏ trên mặt tủ cho chìa khoá, khẩu trang, túi xách. Đây là chỗ được dùng nhiều nhất mỗi ngày mà bản vẽ hay quên.

Tủ treo cách sàn một khoảng còn có cái lợi là đôi dép đi hằng ngày đặt ngay dưới gầm, không cần mở cánh, và robot hút bụi chạy qua được. Khoảng gầm này cũng giúp lối vào nhìn rộng hơn so với tủ chạm sàn cùng kích thước.

Cố định tủ và an toàn

Tủ giày cao, hẹp rất dễ lật nếu trẻ kéo mở cùng lúc nhiều ngăn hoặc leo lên. Tủ cao phải bắt pát chống lật vào tường. Tủ có ngăn lật cần kiểm tra cơ cấu không kẹp tay. Mép tủ ở độ cao đầu trẻ nên bo tròn.

Tủ ngăn lật nông là loại cần cố định nhất: thân tủ mỏng, trọng tâm cao, khi mở cùng lúc hai ba ngăn lật thì trọng lượng giày dồn ra phía trước. Tủ treo cách sàn cũng phải bắt chắc vào tường gạch hoặc bê tông, không bắt vào vách thạch cao mỏng. Gương lớn gắn trên cánh tủ làm cánh nặng thêm, nên báo trước để xưởng chọn bản lề đủ tải.

Lối vào thường cũng là chỗ có ổ điện, chuông cửa, công tắc đèn hiên. Nếu tủ âm che mất các thứ này, phải chừa lỗ hoặc dời ổ trước khi lắp, đừng để thợ khoét tại chỗ.

Khi đặt làm, anh chị có thể gửi ảnh lối vào, số đo, ảnh đôi giày lớn nhất và số đôi cần chứa cho Xưởng Mộc Sài Gòn qua Zalo hoặc form báo giá; tủ giày thường làm cùng đợt với kệ tivi hay tủ bếp để đồng bộ màu ván.

Câu hỏi thường gặp

Tủ giày nên sâu bao nhiêu?

Phụ thuộc kiểu ngăn và đôi giày lớn nhất trong nhà. Đợt nằm ngang cần sâu đủ cho giày nằm dọc cộng khoảng hở cho cánh; ngăn lật nghiêng nông hơn nhiều. Cách chắc nhất là đo đôi giày lớn nhất rồi để xưởng tính.

Làm sao để tủ giày không bị hôi?

Chọn cánh có khe thoáng, hậu tủ cách tường, đợt có khe phía sau để không khí lưu thông. Không cất giày ướt, phơi khô trước. Dùng tấm lót rời rửa được và vài túi hút ẩm, than hoạt tính thay định kỳ.

Tủ giày có nên làm kịch trần không?

Kịch trần chứa được nhiều và không đọng bụi trên nóc, hợp với nhà nhiều người. Nhưng ngăn trên cao khó với, chỉ nên để đồ ít dùng. Tủ thấp ngang hông thì có mặt tủ để đặt đồ tiện tay và trông lối vào thoáng hơn.

Ngăn lật tủ giày có bền không?

Bền nếu dùng phụ kiện lật chắc và không nhét quá nhiều giày vào một ngăn. Điểm yếu là giày cao cổ, bốt khó vừa và cơ cấu lật có thể kẹp tay trẻ. Nên thử ngăn mẫu trước khi đặt cả tủ.

Tủ giày làm bằng ván gì để không bị phồng?

Thùng tủ, đặc biệt tấm đáy và chân, nên dùng ván chống ẩm; chân tủ có đế nhựa hoặc chân nâng khỏi sàn; mép dưới dán cạnh kỹ. Lối vào gần nhà vệ sinh hay ban công giặt phơi càng cần làm kỹ phần này.

Có cần bắt tủ giày vào tường không?

Tủ cao, hẹp thì cần, nhất là nhà có trẻ nhỏ. Kéo nhiều ngăn cùng lúc hoặc trẻ leo lên có thể làm tủ lật. Pát chống lật bắt vào tường là việc nhỏ, rẻ, nên làm ngay khi lắp.