Phòng khách nhà phố hẹp ngang: chọn đồ gỗ nông, treo cao và tận dụng gầm cầu thang

Phòng khách nhà phố hẹp ngang nên dồn đồ gỗ về một phía tường, chọn tủ kệ nông, đưa phần chứa lên cao bằng tủ treo, và dùng gầm cầu thang làm kho kín thay vì để trống hay chất đồ lộ ra. Phía tường còn lại để trống cho lối đi và lối dắt xe; mọi món đồ đặt giữa nhà đều làm căn nhà ống trông hẹp hơn.

Ở TP.HCM, kiểu nhà phố ngang hẹp, sâu, tầng trệt vừa là phòng khách vừa là chỗ để xe máy và lối lên cầu thang rất phổ biến. Bài dưới đây đi qua cách chia tầng trệt theo chiều dài, chọn độ sâu tủ, tủ treo, gầm cầu thang, đồ gỗ đa năng và những chỗ hay bị ẩm ở tầng trệt nhà phố.

Chia tầng trệt theo chiều dài, không theo chiều ngang

Nhà ngang hẹp thì chiều dài là thứ có nhiều, chiều ngang là thứ hiếm. Cách nghĩ hợp lý là chia tầng trệt thành các đoạn nối tiếp nhau từ cửa vào trong: đoạn đầu là chỗ để xe và tủ giày, đoạn giữa là phòng khách, đoạn sau là cầu thang, bếp hoặc nhà vệ sinh. Mỗi đoạn dùng một phía tường cho đồ gỗ, phía kia để lối đi thông suốt.

Lối đi nên thẳng từ cửa tới cầu thang, không bị món đồ nào chen ngang. Khi dắt xe vào ra, tay lái, kính chiếu hậu và bàn đạp chiếm thêm bề ngang so với thân xe, nên đoạn để xe cần rộng hơn người ta tưởng; đồ gỗ ở đoạn này phải nông, mép bo tròn, không có tay nắm nhô ra móc vào áo, vào xe.

Nhà ống có cửa cuốn hoặc cửa xếp phía ngoài thì phần sát cửa vào là nơi chịu nắng, mưa tạt và bụi đường nhiều nhất. Đồ gỗ ở đoạn này nên ít, nông, có cánh, bề mặt chịu lau; phần trang trí đẹp để dành cho đoạn giữa nhà.

Nếu nhà có giếng trời hoặc cửa sổ ở cuối nhà, giữ trục nhìn từ cửa vào tới đó thông suốt. Đứng ở cửa nhìn thấy được ánh sáng cuối nhà là căn nhà ống bớt cảm giác như đường hầm. Món đồ cao chắn giữa trục này, dù đẹp, cũng làm nhà tối và ngắn lại trong mắt người nhìn.

Độ sâu đồ gỗ: nông bao nhiêu là vừa

Không có con số chung cho mọi nhà; bảng dưới so sánh tương đối để thấy món nào có thể làm nông hơn mẫu thông thường mà vẫn dùng được.

Nguyên tắc chung: món nào cần chứa đồ to và nặng thì đưa về cuối nhà hoặc gầm cầu thang, nơi có thể làm sâu; món nằm dọc lối đi chính thì làm nông. Đừng làm mọi tủ cùng một độ sâu chỉ vì nhìn thẳng hàng.

Đưa phần chứa đồ lên cao

Khi sàn chật, phần tường từ tầm đầu người lên tới trần là diện tích còn trống. Tủ treo cao chạy dọc một bức tường, phía dưới để trống hoặc chỉ đặt một kệ thấp, giúp chứa thêm nhiều đồ mà không lấy sàn. Tủ treo cao hợp với đồ ít dùng: hồ sơ, đồ theo mùa, đồ dự phòng.

Tủ treo phải bắt chắc vào tường gạch hoặc bê tông, không bắt vào vách thạch cao mỏng. Nhà phố tường chung với nhà bên cạnh thì khoan cần cẩn thận, tránh khoan xuyên hay khoan trúng đường ống, đường điện. Tường chung cũ có khi bở vữa, cần thử khoan trước.

Đáy tủ treo cao hơn tầm đầu người cao nhất trong nhà một khoảng, để không ai cộc đầu khi đi qua hay cúi xuống đứng lên. Cánh tủ treo nên là cánh lật lên hoặc cánh mở có giảm chấn; cánh mở ngang ở trên lối đi mà quên đóng dễ va vào đầu.

Kệ đợt treo tường cho sách, đồ trang trí cũng là cách đưa đồ lên cao, nhưng kệ mở bám bụi, mà tầng trệt nhà phố mở cửa ra đường là nơi bụi nhiều nhất nhà. Phần treo cao gần cửa nên có cánh.

Gầm cầu thang: kho kín chứ không phải góc bỏ đi

Gầm cầu thang là phần không gian hình tam giác thường bị để trống hoặc chất đồ lộn xộn. Đóng tủ âm theo đúng hình gầm thang biến nó thành kho chứa lớn: phần cao ngoài cùng làm tủ đứng cho chổi, máy hút bụi, bàn ủi; phần giữa làm ngăn kéo lớn kéo ra theo chiều sâu; phần thấp nhất làm hộc cho đồ ít dùng.

Ngăn kéo sâu kéo ra từ hông gầm thang là cách dùng hết chiều sâu mà vẫn lấy đồ dễ, nhưng cần ray chịu tải, bánh xe dưới đáy nếu ngăn quá nặng. Tủ có cánh mở thì đồ trong cùng rất khó lấy.

Nhiều nhà đặt đồng hồ điện, tủ điện, đường nước ở gầm cầu thang. Khi đóng tủ phải chừa cửa thăm cho các thứ này, không bịt kín. Tủ điện cần khoảng trống phía trước để mở nắp và thao tác an toàn.

Gầm cầu thang sát sàn tầng trệt cũng là chỗ dễ ẩm và có mối. Tấm đáy tủ nên dùng ván chống ẩm, có chân hoặc đế nhựa cách sàn, và mở cửa kiểm tra định kỳ. Một số nhà đặt tủ giày ở đây; khi đó cánh phải có khe thoáng.

Đồ gỗ đa năng hợp nhà ống

Ghế băng có hộc. Ghế băng chạy sát tường thay cho sofa sâu, mặt ngồi lật lên hoặc có ngăn kéo bên dưới chứa đồ. Nông hơn sofa, lại có thêm chỗ cất.

Kệ tivi kiêm tủ giày ở đầu nhà. Nhà rất hẹp có khi gộp phòng khách sát cửa; khi đó một tủ thấp dài vừa để thiết bị tivi vừa có khoang giày phía gần cửa, chung một mặt tủ.

Bàn gấp treo tường. Bàn ăn nhỏ hoặc bàn làm việc gập lên tường khi không dùng, mở ra khi cần. Cơ cấu gập phải chắc và có khoá giữ.

Tủ âm tường giữa hai trụ. Nhà phố hay có trụ bê tông lồi ra ở hai bên tường; khoảng lõm giữa hai trụ là chỗ đóng tủ âm vừa khít, tủ không lồi ra lối đi.

Vách kệ ngăn lối xe và phòng khách. Một kệ hai mặt thấp hoặc vách lam ngăn chỗ để xe với phòng khách, giữ bụi và mùi xăng xe khỏi khu ngồi, mà vẫn thông gió.

Cầu thang và đồ gỗ quanh chân thang

Trong nhà ống, cầu thang thường nằm giữa hoặc cuối tầng trệt và chiếm cả chiều ngang. Cách đồ gỗ đi cùng cầu thang quyết định nhiều tới cảm giác rộng hẹp. Cầu thang có lan can kín bằng tường xây hoặc ván làm đoạn nhà phía sau tối và bí; lan can kính hoặc lam gỗ thưa giữ được ánh sáng từ giếng trời rọi xuống.

Bậc đầu tiên của cầu thang có thể kéo dài ra thành một mặt ngồi hoặc một kệ thấp, nối liền với tủ gầm thang. Cách làm này biến chân cầu thang thành một khối đồ gỗ liền, gọn mắt hơn nhiều so với cầu thang đứng riêng và một cái tủ kê sát. Nhưng bậc kéo dài phải chắc như bậc thang thật, vì trẻ sẽ đứng lên đó.

Tủ gầm thang và bậc gỗ nên cùng màu hoặc cùng họ màu với mặt bậc cầu thang, nếu mặt bậc là gỗ. Nếu mặt bậc là đá hoặc gạch, tủ gầm thang có thể cùng màu kệ tivi để kéo phòng khách liền một mạch tới cuối nhà.

Hai thứ hay được đặt dưới gầm thang mà cần tính kỹ: tủ lạnh và máy giặt có đường nước. Đồ nặng và đồ có nước nên đặt ở chỗ có sàn chịu nước và có lối kỹ thuật; nếu buộc phải đặt máy giặt dưới gầm thang, phần tủ quanh đó phải dùng vật liệu chịu nước và có khay hứng.

Ánh sáng, gương và mặt tủ: làm nhà ống bớt hẹp

Mặt tủ lớn chạy dọc một bức tường dài có thể làm nhà hẹp hơn hoặc rộng ra, tuỳ cách xử lý. Mặt tủ phẳng, không tay nắm lồi, màu sáng gần màu tường giúp khối tủ lùi vào tường trong mắt người nhìn. Mặt tủ chia ô nhỏ, nhiều màu, tay nắm to làm bức tường như bị chia vụn, nhà trông chật hơn.

Gương lớn đặt trên cánh tủ hoặc trên tường đối diện phản chiếu chiều ngang, làm nhà trông rộng hơn. Gương nên đặt ở chỗ phản chiếu thứ đẹp như ánh sáng cửa sổ, mảng cây, không phản chiếu chỗ để xe hay đống đồ. Gương trên cánh tủ làm cánh nặng hơn, cần bản lề đủ tải và nên dùng gương có lớp dán an toàn mặt sau.

Đèn hắt chân tủ treo, đèn hắt trần dọc theo chiều dài nhà giúp kéo mắt nhìn sâu vào trong. Tủ treo cao có đèn rọi xuống mặt tủ thấp phía dưới cũng tạo thêm một lớp sáng ở tầm ngang người, đỡ phải bật đèn trần chói. Các đường dây đèn này nên tính cùng với đồ gỗ, vì phải đi trong tủ và chừa chỗ cho bộ đổi nguồn.

Ẩm và mối ở tầng trệt nhà phố

Tầng trệt nhà phố ở TP.HCM có hai mối lo cho đồ gỗ: ẩm từ nền và tường, và nước khi mưa lớn. Những khu từng ngập khi triều cường hoặc mưa to thì đồ gỗ sát sàn ở tầng trệt nên có chân cao, tấm đáy và chân bằng vật liệu chịu nước, không đóng tủ chạm thẳng xuống nền.

Tường chung với nhà bên cạnh, tường giáp nhà vệ sinh hay ống thoát nước là chỗ dễ ẩm nhất. Tủ sát các tường này nên có hậu cách tường, ván chống ẩm, và kiểm tra mặt sau mỗi mùa mưa. Thấy vệt ố, mùi mốc hay đường đất nhỏ chạy trên tường là nên xử lý ngay.

Nếu đang sửa nhà, nên xử lý chống thấm, chống mối cho tầng trệt trước khi đóng đồ gỗ. Đó là việc của thợ xây và đơn vị chống mối; thợ mộc vào sau khi tường, nền đã ổn.

Khi muốn xưởng đo đạc, anh chị gửi ảnh chụp từ cửa vào tới cuối nhà, số đo chiều ngang thông thuỷ từng đoạn, vị trí cầu thang, đồng hồ điện, và chỗ để xe. Xưởng Mộc Sài Gòn nhận qua Zalo hoặc form báo giá, đề xuất độ sâu từng món theo lối đi thật của nhà.

Câu hỏi thường gặp

Nhà phố hẹp ngang nên đặt kệ tivi ở đâu?

Thường đặt dọc một bức tường dài, đối diện ghế ngồi, để phía tường kia làm lối đi. Treo tivi lên tường và làm kệ nông giúp lối đi rộng hơn. Tránh đặt tivi chắn ngang trục nhìn từ cửa vào cuối nhà.

Gầm cầu thang nên làm tủ gì?

Làm tủ âm theo hình gầm thang: phần cao làm tủ đứng cho chổi, máy hút bụi; phần giữa làm ngăn kéo sâu kéo ra từ hông; phần thấp làm hộc chứa đồ ít dùng. Chừa cửa thăm cho đồng hồ điện, tủ điện, đường nước nếu có.

Tủ treo tường cao có an toàn không?

An toàn nếu bắt chắc vào tường gạch, bê tông, không bắt vào vách mỏng, và đáy tủ cao hơn tầm đầu người cao nhất. Cánh nên lật lên hoặc có giảm chấn, để không va đầu khi quên đóng.

Đồ gỗ tầng trệt nhà phố hay ngập nước nên làm thế nào?

Không đóng tủ chạm thẳng xuống nền; dùng chân cao, đế nhựa hoặc chân nhôm, tấm đáy bằng vật liệu chịu nước. Đồ quý và đồ điện đặt ở phần cao. Tường và nền nên được chống thấm trước khi đóng đồ gỗ.

Có nên làm vách ngăn giữa chỗ để xe và phòng khách?

Nên, nếu đủ chỗ, để giữ bụi và mùi xăng khỏi khu ngồi. Dùng kệ hai mặt thấp hoặc vách lam thưa để vẫn thông gió và lấy sáng. Vách phải đặt sao cho lối dắt xe vẫn đủ rộng cả phần tay lái.

Sofa trong nhà phố hẹp nên thay bằng gì?

Ghế băng sát tường có hộc chứa đồ là lựa chọn hay gặp: nông hơn sofa, có thêm chỗ cất. Nếu vẫn thích sofa, chọn loại tay vịn mỏng, chân cao để sàn thoáng, và đặt dọc tường chứ không chắn ngang nhà.