Món phụ kiện tủ bếp đáng lắp là món khớp với cách nấu và thói quen cất đồ của nhà mình, không phải món có trong catalogue. Với phần lớn gia đình, những món dùng thường xuyên và đáng tiền là: ngăn kéo sâu hoặc giá đựng xoong nồi ở tủ dưới gần bếp nấu, giá bát đĩa ở tủ trên hoặc ngăn kéo gần chậu rửa, thùng rác âm tủ ở khoang chậu, giá gia vị hẹp cạnh bếp nấu. Góc liên hoàn, thùng gạo, tủ đồ khô kéo là những món nên cân nhắc theo diện tích bếp và lượng đồ, vì chúng chiếm chỗ và chi phí đáng kể.
Đi showroom phụ kiện bếp rất dễ bị cuốn: giỏ nào cũng thông minh, cơ cấu nào cũng khéo. Nhưng mỗi món phụ kiện đều chiếm một khoang tủ, chia lòng tủ theo cách riêng của nó, và nhiều món sau một thời gian chỉ để chứa đồ lặt vặt. Bài này đi qua từng món phổ biến, nói nó giải quyết việc gì, khi nào nên và không nên lắp.
Bắt đầu từ việc kê đồ, không phải từ catalogue
Trước khi chọn phụ kiện, hãy liệt kê thứ nhà mình thực sự cất trong bếp: bao nhiêu nồi, chảo, nồi lớn dùng dịp lễ; chén bát đĩa dùng hằng ngày và bộ đãi khách; gia vị, chai lọ; gạo, đồ khô; đồ điện nhỏ như nồi chiên, máy xay. Mỗi nhóm đồ có chỗ hợp lý nhất: gần bếp nấu, gần chậu rửa, hay ở tủ cao xa hơn.
Sau đó mới chọn phụ kiện cho từng nhóm. Cách nghĩ này giúp tránh trường hợp lắp giá bát đĩa nâng hạ tủ trên trong khi nhà quen để bát đĩa ở ngăn kéo dưới; hoặc lắp góc liên hoàn đắt tiền cho một góc tủ mà rốt cuộc chỉ để vài chai dầu ăn dự trữ.
Nếu chưa hình dung được, anh chị có thể chụp ảnh tủ bếp hiện tại hoặc góc bếp đang dùng, gửi kèm khi hỏi báo giá. Xưởng nhìn lượng đồ thật sẽ đề xuất sát hơn là đề xuất theo bộ phụ kiện chung.
Tủ dưới gần bếp nấu: xoong nồi và gia vị
Giá xoong nồi kéo. Khung giỏ kim loại chạy trên ray, kéo ra là thấy hết nồi chảo. Thoáng, nước đọng nhỏ giọt được. Một cách thay thế đang phổ biến là ngăn kéo sâu thành cao dùng ray hộp hoặc ray âm tải nặng: dễ lau hơn giỏ nan, không có khe để nắp nồi lọt xuống, chia ngăn linh hoạt.
Giá gia vị hẹp. Khoang tủ hẹp ngay cạnh bếp nấu, kéo ra là một kệ nhiều tầng đựng chai lọ gia vị. Rất tiện cho nhà nấu nhiều vì đứng ở bếp là với được. Chọn loại có thành chắn để chai không đổ khi kéo nhanh.
Kệ dao thớt. Giá cắm dao, khe đựng thớt đặt trong một khoang hẹp hoặc gắn sau cánh. Gọn mặt bếp, nhưng cần khoang thoáng để thớt khô, không mốc.
Ngăn kéo dưới bếp nấu. Ngay dưới mặt bếp từ hoặc bếp ga thường có ngăn nông đựng muỗng, xẻng. Lưu ý chừa khoảng thoáng theo hướng dẫn lắp của bếp, không để ngăn kéo sát đáy bếp từ.
Quanh chậu rửa: bát đĩa và rác
Giá bát đĩa cố định trong tủ trên. Tủ trên phía trên chậu rửa đặt giá úp bát đĩa, nước nhỏ xuống khay hứng. Tiện vì rửa xong úp ngay. Nên chọn khay hứng dễ tháo rửa, cánh tủ có khe thoáng hoặc mở được để bát khô.
Giá bát đĩa nâng hạ. Giá gắn trong tủ trên, kéo xuống ngang tầm tay rồi đẩy lên lại. Giúp người thấp với được tủ trên. Cơ cấu chiếm chỗ trong tủ và cần tủ đủ rộng, đủ sâu; hợp với nhà có người nấu chính dáng thấp hoặc tủ trên treo cao.
Ngăn kéo đựng bát đĩa ở tủ dưới. Ngăn sâu có chốt chia đứng để xếp đĩa dựng, bát chồng. Lấy cất không phải với lên cao, an toàn hơn với đồ sứ nặng. Nhiều nhà đổi sang cách này sau khi thấy nâng bát đĩa lên tủ trên mỗi ngày là mỏi.
Thùng rác âm tủ. Thùng gắn trên ray hoặc gắn sau cánh trong khoang chậu, kéo ra khi cần. Gọn, kín mùi hơn để ngoài. Nên chọn loại có hai ba ngăn nếu nhà phân loại rác, và chừa chỗ cho ống thoát, bộ lọc nước dưới chậu.
Góc tủ: góc liên hoàn, mâm xoay hay bỏ trống
Tủ bếp chữ L, chữ U luôn có góc chết, nơi hai dãy tủ gặp nhau. Phụ kiện góc giúp lấy đồ trong góc dễ hơn. Góc liên hoàn gồm các khay kéo nối nhau, mở cánh kéo ra là các khay phía trong trượt theo ra ngoài. Mâm xoay gồm các khay tròn hoặc nửa tròn xoay quanh trục. Có loại khay lật kéo ra theo hướng chéo.
Những phụ kiện này giải quyết được góc chết, nhưng có cái giá: chi phí khá cao so với một khoang tủ thường, chiếm một phần thể tích cho cơ cấu, và phải chọn đúng kích thước theo chiều rộng góc. Khay góc chủ yếu hợp đựng đồ cỡ vừa như hộp, chai, nồi nhỏ; nồi lớn khó vừa.
Một số nhà chọn cách đơn giản hơn: để góc làm khoang chứa đồ ít dùng, đồ dự trữ, nồi lẩu, khay lớn dịp lễ, mở bằng cánh thường. Hoặc bố trí máy rửa bát, thùng rác lệch khỏi góc để góc chỉ là chỗ để đồ lớn. Bếp nhỏ ít tủ thì góc liên hoàn đáng tiền hơn; bếp rộng nhiều tủ thì có khi không cần.
Dù chọn phụ kiện góc nào, cần đo góc thật sau khi tường đã trát và ốp xong, vì góc tường hiếm khi vuông tuyệt đối. Phụ kiện góc có kích thước cố định theo khoang tủ; lệch vài phân là cánh không mở hết hoặc khay va vào nhau. Hỏi xưởng đã đo và chọn mã phụ kiện theo kích thước thật chưa.
Thùng gạo, tủ đồ khô và tủ cao kéo
Thùng gạo âm tủ là hộp kín có cơ cấu nhấn hoặc kéo để lấy gạo theo lượng. Gọn và sạch hơn bao gạo để dưới gầm, nhưng chỉ đáng khi nhà ăn cơm thường xuyên và mua gạo theo lượng lớn. Nhà ít nấu cơm có thể dùng hộp đựng gạo đặt trong ngăn kéo, linh hoạt hơn.
Tủ đồ khô cao, hay tủ kho kéo, là khoang cao từ sàn lên gần trần, bên trong là cả cụm kệ kéo ra trên ray. Kéo ra là thấy toàn bộ chai lọ, hộp, đồ khô từ dưới lên trên. Rất tiện cho nhà nhiều đồ dự trữ, nhưng cơ cấu nặng và cần lắp chính xác, chiếm hẳn một khoang tủ rộng. Một cách rẻ hơn là tủ cao cánh thường, bên trong là các ngăn kéo nội bộ.
Với căn hộ nhỏ ở TP.HCM, nơi tủ bếp chỉ dài một dãy, cân nhắc kỹ trước khi dành một khoang cho thùng gạo hay tủ kho kéo. Đôi khi một khoang ngăn kéo sâu đa năng phục vụ được nhiều việc hơn.
Những món nhỏ mà đáng tiền
Ngoài các cơ cấu lớn, có những phụ kiện nhỏ, chi phí thấp mà dùng hằng ngày. Khay chia muỗng đũa trong ngăn kéo giữ đồ nghề nấu nướng ngăn nắp, lấy đúng món ngay. Tấm lót đáy ngăn kéo bằng cao su hoặc nhựa chống trượt giúp bát đĩa không xô khi kéo, và bảo vệ đáy ván khỏi nước nhỏ giọt. Chốt chia đứng trong ngăn kéo để dựng đĩa, dựng thớt, dựng khay nướng.
Thanh treo dưới tủ trên, gắn trên tường ốp bếp, treo muỗng, khăn, giá gia vị nhỏ, giải phóng mặt bếp. Khay hứng nước dưới đáy khoang chậu, bằng nhôm hoặc nhựa, đỡ nước rò từ ống, giúp phát hiện sớm khi có rò và bảo vệ đáy ván. Đây là món rất nên có, chi phí nhỏ so với việc sửa đáy khoang chậu bị phồng.
Móc treo sau cánh tủ dưới chậu để treo khăn lau, găng tay; giá treo bình xịt trong khoang chậu; hộp đựng túi nilon gắn sau cánh. Những món này rẻ, lắp thêm lúc nào cũng được, nhưng nên tính chỗ ngay từ đầu để không vướng ống nước và thùng rác. Chọn loại bằng vật liệu chống gỉ vì khoang chậu luôn ẩm.
Đèn trong khoang tủ sâu, đèn dưới tủ trên chiếu xuống mặt bếp cũng thuộc nhóm phụ kiện làm bếp dễ dùng hơn rõ rệt. Chúng cần đi điện từ trước nên phải chốt cùng lúc với phụ kiện cơ khí.
Kiểm tra phụ kiện bếp khi nhận
Phụ kiện bếp có nhiều bộ phận chuyển động, nên kiểm tra từng món khi nhận tủ:
- Kéo từng giỏ, từng ngăn ra hết rồi đẩy vào: chạy êm, không cạ vào cánh, bản lề hay vách bên cạnh.
- Với góc liên hoàn, mâm xoay: mở cánh, kéo khay trong ra, xoay mâm hết vòng, không vướng.
- Đặt thử vài món nặng vào giá xoong nồi, giá bát đĩa nâng hạ, kéo ra vào lại.
- Kiểm tra giá bát đĩa nâng hạ lên xuống nhẹ tay, giữ được ở vị trí trên.
- Thùng rác âm: kéo ra không va ống nước dưới chậu, nắp đóng mở được.
- Xem vật liệu khu ẩm đúng loại chống gỉ như đã thoả thuận.
Giữ lại hướng dẫn tháo lắp của từng phụ kiện, vì sau này cần tháo ra vệ sinh hoặc sửa ống nước dưới chậu.
Nếu phát hiện phụ kiện lắp chưa đúng, như giỏ cạ vách, mâm xoay vướng cánh, nên ghi vào biên bản nghiệm thu và hẹn ngày xưởng quay lại chỉnh. Những lỗi này thường chỉ cần chỉnh vị trí ray hoặc đổi chiều cánh, làm sớm khi thợ còn nhớ công trình thì nhanh và gọn hơn nhiều so với để vài tháng.
Món nào đáng lắp theo kiểu nhà
Bảng gợi ý dưới đây dựa trên cách dùng bếp thường gặp, không phải quy tắc:
| Kiểu nhà | Nên ưu tiên | Có thể bỏ qua |
|---|---|---|
| Nấu ba bữa mỗi ngày, nhiều nồi | Ngăn kéo xoong nồi tải nặng, giá gia vị cạnh bếp, thùng rác âm | Giá bát nâng hạ nếu bát đĩa đã để ngăn kéo dưới |
| Ít nấu, căn hộ nhỏ | Thùng rác âm, vài ngăn kéo đa năng | Góc liên hoàn, thùng gạo, tủ kho kéo |
| Nhà đông người, nhiều đồ dự trữ | Tủ đồ khô cao, ngăn kéo bát đĩa, góc liên hoàn nếu bếp chữ L chật | Phụ kiện trang trí, kệ mở nhiều tầng |
| Nhà cho thuê | Ngăn kéo đơn giản, thùng rác âm loại dễ thay | Phụ kiện cơ cấu phức tạp, dễ hỏng khi người thuê đổi liên tục |
Phụ kiện bếp có thể lắp thêm sau nếu khoang tủ được chừa đúng kích thước. Khi chưa chắc, cứ để khoang tủ trống có ray chuẩn, dùng một thời gian rồi mới bổ sung phụ kiện theo nhu cầu thật.
Câu hỏi thường gặp
Giá xoong nồi dạng nan hay ngăn kéo thành cao tốt hơn?
Giá nan thoáng, nước nhỏ giọt được; ngăn kéo thành cao dễ lau, không có khe để nắp nồi, muỗng lọt xuống, chia ngăn linh hoạt. Nhiều nhà mới làm chọn ngăn kéo; nhà quen úp nồi còn ướt có thể thích giá nan hơn.
Góc liên hoàn có đáng tiền không?
Đáng với bếp nhỏ cần tận dụng mọi góc và nhà nhiều đồ cỡ vừa. Với bếp rộng nhiều tủ, có thể để góc làm khoang chứa đồ ít dùng cho đỡ tốn. Cần chọn đúng kích thước theo góc tủ thực tế.
Giá bát đĩa nên để tủ trên hay ngăn kéo dưới?
Tủ trên tiện để úp bát vừa rửa, ráo nước xuống khay. Ngăn kéo dưới giúp lấy cất bát đĩa nặng không phải với lên cao, an toàn hơn. Chọn theo chiều cao người nấu chính và thói quen rửa úp.
Phụ kiện tủ bếp có lắp thêm sau được không?
Được nếu khoang tủ có kích thước chuẩn hợp với phụ kiện định lắp và vách đủ chắc để bắt ray. Khi đóng tủ, nói trước với xưởng những món có thể bổ sung sau để họ chừa kích thước.
Thùng rác âm tủ có bị mùi không?
Thùng âm có nắp hoặc nằm trong khoang kín nên ít mùi hơn để ngoài, nhưng vẫn cần đổ và rửa thường xuyên. Khoang chậu nên thoáng, không để nước rò đọng dưới đáy. Chọn loại có ngăn tháo rửa được.
Phụ kiện tủ bếp nên chọn inox hay thép sơn tĩnh điện?
Inox chống gỉ tốt cho khu ẩm như khoang chậu, giá bát đĩa; thép sơn tĩnh điện có nhiều màu, dùng tốt ở khu khô. Quan trọng là chất lượng mối hàn, lớp hoàn thiện và ray đi kèm. Hỏi rõ vật liệu và bảo hành gỉ.