Phòng khách nên có một màu gỗ chủ đạo chiếm phần lớn diện tích đồ gỗ, một màu nền trung tính như trắng, kem hoặc xám, và nhiều nhất một màu nhấn; màu gỗ phải được chọn dưới ánh sáng thật của căn phòng, trên tấm mẫu đủ lớn, đặt cạnh sàn và tường nhà mình. Tấm mẫu bằng bàn tay xem dưới đèn showroom thường cho màu khác hẳn khi phủ lên cả bức tường.
Màu gỗ là quyết định khó đổi nhất trong đồ gỗ nội thất: tay nắm thay được, đèn thay được, còn cả mảng tủ đã phủ bề mặt thì gần như phải làm lại. Bài dưới đây giải thích vì sao màu trên mẫu nhỏ đánh lừa mắt, cách phối gỗ sáng, gỗ trầm, trắng xám với sàn và tường, và quy trình thử mẫu tại nhà trước khi chốt.
Vì sao tấm mẫu nhỏ đánh lừa mắt
Thứ nhất là diện tích. Một màu trên tấm nhỏ trông nhạt hơn khi phủ lên mảng lớn; màu gỗ trầm trên mẫu bằng bàn tay trông ấm và sang, lên cả bức vách ốp kịch trần có thể làm phòng tối và nặng. Màu càng đậm, hiệu ứng này càng rõ.
Thứ hai là ánh sáng. Đèn showroom thường sáng, có khi ánh vàng ấm làm mọi màu gỗ trông đẹp. Phòng khách căn hộ ở TP.HCM có thể nhận nắng trắng gắt buổi trưa, ánh chiều vàng cam, buổi tối lại dưới đèn trắng hay đèn vàng tuỳ nhà. Cùng một tấm mẫu đặt ở hai thời điểm có thể nhìn như hai màu.
Thứ ba là màu xung quanh. Sàn gạch vân gỗ, sàn gỗ, tường sơn kem, rèm xanh, sofa xám đều đổ màu lên tấm ván cạnh nó. Một mẫu gỗ sồi nhạt đặt trên bàn trắng ở showroom trông vàng sáng, đặt cạnh sàn gạch vân gỗ đỏ ở nhà có thể trông xỉn và lạc tông.
Thứ tư là bề mặt. Cùng một màu nhưng bề mặt bóng phản chiếu ánh sáng, nhìn sáng hơn và lộ vết; bề mặt mờ, vân sần nhìn trầm hơn và ấm hơn. Khi chọn mẫu, phải xem đúng loại bề mặt sẽ dùng, không chỉ đúng mã màu.
Ba tông màu gỗ hay gặp và chỗ hợp của chúng
Mô tả dưới đây là xu hướng chung, không phải luật. Phòng khách nhiều hay ít nắng, rộng hay hẹp sẽ làm cùng một màu cho cảm giác khác nhau.
| Tông màu | Cảm giác | Hợp với | Cần cẩn thận |
|---|---|---|---|
| Gỗ sáng (sồi nhạt, tần bì, gỗ kem) | Nhẹ, rộng, trẻ | Căn hộ nhỏ, ít nắng, trần thấp | Dễ lộ vết bẩn ở chỗ tay chạm, dễ ngả vàng nếu dùng gỗ thật không phủ chống tia |
| Gỗ trung tính (vân sồi vừa, gỗ nâu nhạt) | Ấm, dễ ở, dễ phối | Hầu hết phòng khách | Dễ thành nhạt nhẽo nếu không có điểm nhấn |
| Gỗ trầm (óc chó, nâu đậm) | Sâu, sang, ấm | Phòng rộng, nhiều sáng, trần cao; mảng nhấn | Phủ diện tích lớn làm phòng tối; lộ bụi, lộ trầy trắng |
| Trắng, kem, xám trơn | Sạch, hiện đại | Tủ lớn muốn "biến mất" vào tường | Toàn trắng xám thì lạnh; cần một mảng gỗ ấm đi kèm |
Cách hay dùng ở căn hộ: tủ lớn kịch trần màu trắng hoặc kem cho nhẹ, kệ tivi và mảng ốp nhỏ màu gỗ ấm làm điểm nhìn. Nhà rộng nhiều nắng thì có thể đảo ngược: mảng gỗ trầm lớn, đồ phụ màu sáng.
Phối với sàn, tường, cửa và sofa
Sàn là màu lớn nhất phòng. Gỗ đồ nội thất nên khác sàn rõ ràng, sáng hơn hẳn hoặc trầm hơn hẳn. Hai màu gỗ gần giống mà không trùng là cặp khó chịu nhất, vì nhìn như cố ý mà làm hỏng.
Tường là nền. Tường kem, trắng ngà hợp với gỗ ấm; tường xám lạnh hợp với gỗ sồi nhạt, gỗ xám hoặc trắng. Nếu định sơn lại tường, chọn màu tường trước rồi mới chọn ván.
Cửa đi và khung cửa sổ. Cửa gỗ hoặc cửa nhôm vân gỗ có sẵn trong căn hộ là một màu gỗ nữa trong phòng. Nên cho đồ gỗ mới cùng họ với cửa, hoặc chọn trắng trơn để tránh ba bốn màu gỗ đánh nhau.
Sofa và rèm. Vải là thứ thay được dễ hơn ván. Nếu đã có sofa ưng ý, mang một mẩu vải hoặc chụp ảnh sofa dưới ánh sáng ngày khi đi chọn mẫu ván.
Kim loại. Tay nắm, chân tủ, nẹp, khung đèn: chọn một họ màu (đen, đồng, inox mờ) và giữ nhất quán. Kim loại đen làm gỗ sáng trông hiện đại hơn; đồng thau làm gỗ trầm trông ấm hơn.
Quy tắc một màu chủ, một màu nền, một màu nhấn
Quy tắc đơn giản để không lạc: đồ gỗ trong phòng khách dùng một màu chủ cho phần lớn diện tích, một màu nền trung tính, và tối đa một màu nhấn. Màu chủ có thể là gỗ sồi vừa; màu nền là trắng kem của tủ lớn và tường; màu nhấn là xanh rêu của một cánh tủ nhỏ hay mảng gỗ trầm sau tivi.
Tỷ lệ cụ thể không cần chính xác, nhưng mắt người dễ chịu khi màu chủ chiếm phần lớn, màu nền chiếm phần còn lại, màu nhấn chỉ là một mảng nhỏ. Khi ba màu chia đều nhau, căn phòng giống như chưa quyết định được nên theo màu nào.
Màu nhấn nên xuất hiện ít nhất hai lần trong tầm nhìn để trông có chủ đích, ví dụ cánh kệ tivi xanh rêu và gối sofa cùng tông. Một mảng màu nhấn đơn độc không lặp lại ở đâu trông như làm nhầm.
Căn hộ liền bếp thì bếp và phòng khách tính chung một bảng màu. Tủ bếp màu chủ của bếp nên là màu nền hoặc màu chủ của phòng khách, không phải một màu thứ tư. Đây là lý do nên chọn màu cho cả hai khu cùng một lúc, dù làm tủ bếp trước và đồ phòng khách sau.
Thử mẫu ván tại nhà trước khi chốt
Đây là bước rẻ nhất mà tránh được sai lầm đắt nhất. Hầu hết xưởng và nhà cung cấp ván đều có tấm mẫu hoặc tập mẫu cho mượn.
- Xin mẫu đủ lớn: tấm cỡ khổ giấy hoặc lớn hơn nếu có, đúng loại bề mặt sẽ dùng (bóng, mờ, vân sần), không chỉ một mảnh nhỏ trên tập mẫu.
- Đặt đúng vị trí: dựng tấm mẫu vào đúng bức tường sẽ làm tủ, đúng độ cao, cạnh sàn và cửa thật.
- Xem ở ba thời điểm: buổi sáng, buổi trưa nắng gắt và buổi tối dưới đèn của nhà. Chụp ảnh mỗi lần nhưng quyết bằng mắt, vì máy ảnh điện thoại tự cân màu.
- Đặt các mẫu cạnh nhau: màu chủ, màu nền, màu nhấn, tay nắm, mẩu vải sofa, xếp thành một bộ để nhìn tổng thể.
- Đứng xa nhìn: nhìn từ sofa và từ cửa vào, không chỉ nhìn sát mặt.
- Ghi lại mã màu và mã bề mặt đã chốt, ghi vào báo giá và hợp đồng, để không bị thay bằng mã gần giống.
Nếu tủ bếp và đồ phòng khách làm ở hai đợt, giữ lại một tấm mẫu của đợt trước để so với ván của đợt sau. Cùng một mã màu nhưng khác lô sản xuất đôi khi lệch nhẹ; có tấm mẫu thì kiểm tra được ngay khi ván về.
Vân gỗ cũng quan trọng như màu
Hai tấm ván cùng một tông nâu có thể cho cảm giác rất khác nhau vì vân. Vân thẳng, đều, mảnh tạo cảm giác ngăn nắp, hiện đại, hợp với tủ lớn và vách ốp rộng. Vân cuộn, vân núi, vân có mắt gỗ nhìn tự nhiên, ấm, nhưng trên diện tích lớn có thể làm bức tường rối; dùng tốt nhất ở mảng nhỏ như mặt kệ tivi hay cánh tủ nhấn.
Hướng vân cũng cần quyết định: vân chạy dọc làm tủ trông cao hơn, vân chạy ngang làm kệ trông dài hơn. Khi một mảng tủ có nhiều cánh, nên yêu cầu vân chạy liền từ cánh này sang cánh kia theo cùng một hướng; xưởng cắt ván cần biết điều này từ lúc bóc tách, vì vân liền tốn ván hơn và phải sắp thứ tự cắt.
Bề mặt giả gỗ công nghiệp có loại in vân lặp lại theo chu kỳ; trên một mảng lớn, mắt có thể thấy cùng một đốm vân xuất hiện nhiều lần. Khi xem mẫu, nên xin xem tấm lớn hoặc ảnh một công trình đã làm bằng mã đó để thấy chu kỳ lặp, thay vì chỉ xem một mảnh nhỏ.
Trắng và xám không chỉ có một màu
Nhiều chủ nhà nghĩ chọn trắng là an toàn, rồi bất ngờ khi tủ trắng đặt cạnh tường trắng trông như hai màu khác nhau. Trắng có trắng ngả xanh lạnh, trắng ngả vàng ấm, trắng sữa, trắng ngà; tường sơn trắng và tủ phủ trắng hiếm khi trùng nhau. Nếu muốn tủ hoà vào tường, nên mang tấm mẫu tủ đi chọn màu sơn tường, chứ không làm ngược lại.
Xám cũng vậy: xám ngả xanh, xám ngả nâu, xám bê tông, xám khói. Xám ngả nâu đi với gỗ ấm dễ hơn; xám ngả xanh đi với gỗ sồi nhạt, kim loại đen. Trong nhà nhiều nắng chiều, xám lạnh có thể trông ngả tím vào buổi chiều; thử mẫu vào giờ đó để biết.
Trắng bóng và trắng mờ cũng khác nhau rất xa trong cảm giác và cách dùng. Trắng bóng làm phòng sáng hơn nhưng lộ vết tay và phản chiếu đèn; trắng mờ nhìn mềm, dễ giữ sạch hơn nhưng vết bẩn bám vào bề mặt sần đôi khi khó lau hơn. Tủ lớn ở phòng khách thường hợp với trắng mờ, mảng nhỏ cần sáng như cánh tủ trên có thể dùng bóng.
Màu thay đổi theo thời gian và cách dùng
Gỗ tự nhiên và veneer thay màu theo thời gian dưới ánh nắng: gỗ sáng thường ngả vàng hơn, một số gỗ trầm lại nhạt bớt. Bề mặt phủ công nghiệp như melamine, laminate ổn định màu hơn, nhưng mảng bị nắng chiếu nhiều năm vẫn có thể khác mảng trong bóng râm. Chỗ đặt đồ lâu ngày như bình hoa, khung ảnh có khi để lại vệt màu khi dời đi.
Màu quyết định cả công lau dọn. Bề mặt đen, nâu đậm bóng lộ bụi và dấu tay rất rõ; trắng bóng lộ vết bẩn ở chỗ tay chạm như quanh tay nắm; màu gỗ vừa, bề mặt vân mờ là dễ giữ nhất. Nhà có trẻ nhỏ, nhà mở cửa ra đường nhiều bụi nên cân nhắc điều này cùng với chuyện đẹp.
Muốn xưởng tư vấn màu, anh chị gửi ảnh phòng khách chụp ban ngày không bật đèn, ảnh sàn, cửa và sofa, kèm hướng cửa sổ. Xưởng Mộc Sài Gòn nhận ảnh qua Zalo hoặc form báo giá và có thể mang tấm mẫu đến khi khảo sát để anh chị thử ngay trên tường thật.
Câu hỏi thường gặp
Phòng khách nhỏ nên chọn màu gỗ sáng hay trầm?
Thường nên chọn gỗ sáng hoặc trung tính cho phần lớn diện tích để phòng trông rộng và sáng, dùng gỗ trầm cho một mảng nhỏ làm điểm nhấn. Nếu phòng nhiều nắng, trần cao, có thể dùng gỗ trầm nhiều hơn mà không bị tối.
Màu tủ nên giống hay khác màu sàn gỗ?
Nên khác rõ ràng: sáng hơn hẳn hoặc trầm hơn hẳn sàn. Hai màu gỗ gần giống nhưng lệch nhau một chút là cặp dễ trông sai nhất. Nếu khó chọn, tủ màu trắng hoặc kem trơn là cách an toàn với hầu hết loại sàn.
Vì sao màu ván làm xong khác với tấm mẫu đã chọn?
Thường do diện tích lớn làm màu trông đậm hoặc nhạt khác đi, ánh sáng nhà khác ánh sáng showroom, màu sàn và tường đổ lên ván, hoặc bề mặt bóng mờ khác mẫu. Đôi khi do lô sản xuất lệch nhẹ. Thử mẫu lớn tại nhà và giữ tấm mẫu để đối chiếu.
Có nên dùng nhiều màu gỗ trong một phòng khách không?
Hạn chế. Một màu gỗ chủ, một màu nền trung tính và tối đa một màu nhấn là dễ đẹp nhất. Cửa gỗ có sẵn trong nhà cũng tính là một màu, nên cho đồ mới cùng họ với cửa hoặc chọn trắng trơn để tránh lạc tông.
Màu nội thất nào ít lộ bụi và vết tay?
Màu gỗ vừa, bề mặt vân mờ là dễ giữ sạch nhất. Đen, nâu đậm bóng lộ bụi và dấu tay rõ; trắng bóng lộ vết bẩn quanh tay nắm. Nhà có trẻ nhỏ hoặc mở cửa ra đường nhiều bụi nên ưu tiên tông vừa, bề mặt mờ.
Chọn màu tủ bếp và phòng khách liền nhau thế nào?
Coi hai khu là một bảng màu chung. Màu chủ của tủ bếp nên trùng màu chủ hoặc màu nền của phòng khách, không thêm màu gỗ thứ tư. Chọn màu cho cả hai khu cùng lúc, kể cả khi làm hai đợt, và giữ tấm mẫu để so.