Trong nội thất gỗ, kính và gương thường xuất hiện ở năm chỗ: cánh tủ khung nhôm kính, cánh tủ trưng bày, đợt kính trong tủ rượu và tủ trang trí, kính màu ốp tường bếp, và gương trên cánh tủ áo hay bàn trang điểm. Nguyên tắc an toàn quan trọng nhất là dùng kính cường lực hoặc kính an toàn cho những tấm lớn, ở tầm người va chạm và ở cánh chuyển động; kính cường lực phải được cắt, khoan, mài cạnh xong rồi mới đưa vào lò cường lực, không gia công lại được sau đó.
Kính làm tủ nhẹ mắt hơn, phòng nhỏ đỡ bí, đồ trưng bày được nhìn thấy. Gương mở rộng không gian và tiện khi thay đồ. Nhưng kính và gương cũng là vật liệu có thể vỡ, nặng hơn ván cùng diện tích, và đòi hỏi phụ kiện riêng. Bài này giúp anh chị chọn đúng loại kính cho từng chỗ và biết những điểm phải bàn với xưởng.
Các loại kính hay gặp
Kính thường. Kính nổi chưa qua xử lý. Khi vỡ tạo mảnh sắc, lớn. Chỉ nên dùng ở chỗ nhỏ, cố định, ít va chạm, như tấm kính nhỏ trong khung kín hay đợt kính ngắn có khung đỡ.
Kính cường lực. Kính được nung nóng rồi làm nguội nhanh, chịu va đập và chịu nhiệt tốt hơn kính thường nhiều lần; khi vỡ, kính vỡ vụn thành hạt nhỏ, ít gây thương tích. Dùng cho cánh tủ, đợt kính chịu tải, kính ốp bếp, vách kính. Không thể cắt, khoan sau khi đã qua lò.
Kính dán an toàn. Hai lớp kính dán với một lớp phim ở giữa. Khi vỡ, mảnh kính bám vào lớp phim, không rơi ra. Dùng cho chỗ cần an toàn cao như lan can, mặt bàn kính lớn.
Kính màu sơn mặt sau. Kính được sơn màu ở mặt sau, nhìn từ trước thấy màu phẳng bóng. Dùng ốp tường bếp, ốp vách tủ, mặt cánh. Thường làm trên kính cường lực khi dùng ở bếp.
Kính mờ, kính vân, kính bóng mờ. Kính được phun cát, xử lý axit hoặc cán vân, che bớt bên trong mà vẫn cho ánh sáng qua. Hợp cánh tủ áo, tủ bếp trên muốn giấu đồ lộn xộn.
Cánh tủ khung nhôm kính
Cánh tủ khung nhôm kính gồm khung nhôm định hình mảnh bao quanh tấm kính. Kiểu cánh này nhẹ mắt, hiện đại, hay dùng cho tủ áo, tủ trưng bày, tủ bếp trên. Khung nhôm có nhiều màu hoàn thiện như đen, xám, vàng đồng, bạc; kính có thể trong, mờ, màu khói, màu trà.
Cánh khung nhôm dùng bản lề riêng: loại chén nhỏ bắt vào rãnh khung, hoặc bát kẹp vào khung. Không dùng bản lề cho cánh ván thông thường vì khung nhôm mỏng, không khoét chén ba mươi lăm li được. Tay nắm cũng thường là loại thanh gắn vào khung. Cánh kính nặng hơn cánh ván nên cần đủ số bản lề.
Bên trong tủ cánh kính trong nhìn thấy hết, nên tủ cần được chia ngăn gọn và có đèn để đẹp. Nếu tủ áo cánh kính mà chủ nhà không có thói quen sắp xếp đồ gọn, kính mờ hoặc kính khói sẽ dễ sống hơn. Kính trong cũng lộ bụi bên trong, cần lau cả hai mặt.
Kính màu ốp tường bếp
Kính màu sơn mặt sau ốp phía sau mặt bếp, giữa tủ trên và tủ dưới, là lựa chọn phổ biến thay cho gạch: liền một mảng không ron, lau dầu mỡ dễ, màu đa dạng. Ở vị trí sau bếp nấu, kính phải là kính cường lực để chịu nhiệt; dùng kính thường có thể nứt khi nóng.
Vì kính cường lực không khoan cắt được sau khi đã qua lò, mọi lỗ ổ cắm, công tắc, lỗ ống, vết cắt góc phải đo chính xác tại công trình rồi mới đặt gia công. Thường thợ kính đo sau khi tủ dưới, mặt đá và tủ trên đã lắp xong, để kính khớp đúng khoảng giữa. Đổi vị trí ổ cắm sau khi đặt kính là phải làm lại tấm kính.
Tường phía sau cần phẳng và khô; kính dán bằng keo chuyên dụng, mép kính được mài và chừa khe nhỏ bơm silicon. Màu kính nhìn trên mẫu nhỏ và trên mảng lớn có thể khác nhau; xin xem mẫu kính đã sơn đúng màu và đặt dưới ánh đèn bếp.
Kính ở đâu, dùng loại gì
Bảng dưới gợi ý loại kính theo vị trí thường gặp trong đồ gỗ nội thất. Độ dày và loại cụ thể nên để xưởng, thợ kính đề xuất theo kích thước tấm:
| Vị trí | Loại kính thường dùng | Lưu ý |
|---|---|---|
| Cánh tủ áo, tủ bếp khung nhôm | Kính cường lực trong, mờ hoặc màu khói | Bản lề, tay nắm riêng cho khung nhôm |
| Đợt kính tủ rượu, tủ trang trí | Kính cường lực, đủ dày theo nhịp đợt | Đỡ đợt chắc, không để kính tì lên đinh kim loại trần |
| Ốp tường bếp sau bếp nấu | Kính cường lực sơn màu mặt sau | Đo lỗ ổ cắm chính xác trước khi gia công cường lực |
| Mặt bàn kính, mặt kính phủ bàn gỗ | Kính cường lực hoặc kính dán an toàn | Mài cạnh, bo góc |
| Gương cánh tủ áo, gương soi lớn | Gương có phim an toàn mặt sau | Dán, bắt kẹp chắc, không chỉ dựa vào keo |
Kính cường lực đúng chuẩn thường có dấu nhận biết ở góc tấm theo nhà sản xuất. Khi nhận tủ có kính lớn, hỏi xưởng kính đó là loại gì và có thể xem dấu ở góc không.
Đợt kính trong tủ trang trí, tủ rượu
Đợt kính cho tủ trang trí trông nhẹ, ánh sáng từ đèn phía trên xuyên xuống các tầng dưới, đồ trưng bày tầng nào cũng sáng. Đợt kính phải là kính cường lực, đủ dày theo chiều dài nhịp và tải trọng đồ đặt lên. Đợt dài mà mỏng sẽ võng nhẹ, nhìn kỹ thấy cong, và chịu va đập kém.
Đợt kính đặt lên bát đỡ chuyên dụng có đệm nhựa hoặc cao su, không để kính tì trực tiếp lên chốt kim loại trần; điểm tì kim loại là chỗ ứng suất tập trung, dễ nứt. Đợt nên có chặn để không trượt ra khi kéo đồ. Cạnh trước đợt mài bóng, bo nhẹ.
Tủ rượu có đợt kính và đèn cần chú ý nhiệt: đèn sát chai rượu làm ấm chai. Dùng đèn LED đặt cách chai một khoảng, và nếu là tủ bảo quản rượu có làm lạnh thì đó là thiết bị chuyên dụng, phần gỗ chỉ bao ngoài theo hướng dẫn của thiết bị.
Cửa lùa kính và ray
Tủ áo cửa lùa khung nhôm kính hoặc gương rất phổ biến ở phòng ngủ hẹp, vì cánh không quét ra ngoài. Cánh lùa kính nặng hơn cánh lùa ván, nên ray và bánh xe phải chọn đúng tải. Ray trên giữ cánh thẳng, ray dưới hoặc bánh xe dưới chịu trọng lượng; ray kém sẽ làm cánh rung, kêu, trật bánh.
Cánh lùa nên có giảm chấn cuối hành trình để không đập vào khung khi đẩy mạnh, vừa êm vừa bảo vệ kính. Khe giữa hai cánh lùa chồng nhau cần đủ để cánh không cạ vào nhau; cánh gương cạ nhau lâu ngày sẽ xước lớp gương.
Ray dưới đặt trên sàn thì cần sàn phẳng và giữ sạch; ray treo trên cùng với dẫn hướng nhỏ dưới thì sàn thông thoáng hơn nhưng khung trên phải rất chắc. Hỏi xưởng kiểu ray và cách chỉnh độ cao bánh xe khi cánh bị lệch theo thời gian.
Gương trên cánh tủ áo và bàn trang điểm
Gương gắn lên cánh tủ áo, mặt trong hoặc mặt ngoài, rất tiện cho phòng ngủ nhỏ không đủ chỗ đặt gương đứng. Gương làm cánh nặng thêm đáng kể, nên phải tính lại số bản lề hoặc ray cửa lùa. Gương dán lên cánh cần keo chuyên dụng cho gương, loại không ăn vào lớp tráng bạc phía sau; keo không phù hợp làm gương loang ố theo thời gian.
Gương lớn nên có phim an toàn dán mặt sau: nếu vỡ, mảnh gương bám vào phim. Ngoài keo, gương lớn nên có thêm nẹp hoặc kẹp đỡ ở cạnh dưới để không trượt theo thời gian. Ở phòng tắm hay nơi ẩm, chọn gương chịu ẩm và mép gương được bịt kín, vì hơi ẩm ăn vào mép tráng bạc tạo vệt đen.
Cửa lùa tủ áo bằng gương phải dùng ray và bánh xe chịu tải đúng, có chặn cuối hành trình; cánh gương lùa nặng va mạnh vào khung có thể nứt.
An toàn khi dùng kính trong nhà có trẻ nhỏ
Kính và gương không nguy hiểm nếu dùng đúng loại và đặt đúng chỗ. Với nhà có trẻ, một vài điều nên chú ý thêm:
- Tấm kính ở tầm thấp, nơi trẻ chạy va, dùng kính cường lực hoặc kính dán an toàn.
- Cạnh kính mài bóng, bo góc, không để cạnh sắc lộ ra.
- Cánh kính ở tủ thấp nên có khoá an toàn, để trẻ không mở và kéo đồ thuỷ tinh bên trong ra.
- Mặt bàn kính kê chắc trên khung, không dùng giác hút đơn thuần.
- Gương lớn có phim an toàn và được cố định cả bằng keo lẫn kẹp đỡ.
Khi có kính vỡ, giữ trẻ ra xa, dọn bằng găng tay và chổi, kiểm tra kỹ khe sàn. Gọi thợ thay đúng loại kính, không lắp tạm kính thường vào khung cũ của kính cường lực.
Với tủ trưng bày đồ thuỷ tinh, đồ gốm, nên cố định tủ vào tường. Tủ cánh kính nặng phía trước khi mở cánh, cộng với đồ trưng bày trên đợt kính, là kiểu tủ dễ mất thăng bằng nếu trẻ kéo hay trèo.
Lau chùi và giữ kính đẹp
Kính trong, gương lau bằng khăn sợi nhỏ với nước lau kính hoặc nước pha chút giấm loãng; lau theo một chiều để ít vệt. Kính màu ốp bếp lau dầu mỡ bằng khăn ẩm có nước rửa chén, lau khô. Tránh miếng cọ xơ và bột cọ có hạt, làm xước mặt kính.
Khung nhôm lau bằng khăn ẩm, không dùng chất tẩy mạnh làm xỉn lớp anode. Rãnh dưới cửa lùa kính hay đọng bụi, hút bụi định kỳ để bánh xe chạy êm.
Với cánh kính mờ phun cát, vết tay dầu có thể bám vào bề mặt nhám và khó lau hơn kính trong; một số loại kính mờ có lớp phủ chống bám vân tay, hỏi khi chọn.
Với kính ốp bếp, lau dầu mỡ sau mỗi lần nấu nhiều khi kính còn ấm sẽ dễ hơn để dầu nguội đóng lớp. Đường silicon ở mép kính là chỗ dễ đen mốc nhất; lau khô sau khi vệ sinh và thay đường silicon khi đã ố, đừng cạo mạnh bằng dao làm xước mép kính.
Kính màu khói và kính đen lộ vết lau và bụi rõ hơn kính trong; nếu nhà nhiều bụi đường, cân nhắc kính mờ hoặc kính màu nhạt cho cánh tủ hay mở.
Câu hỏi thường gặp
Kính cường lực có vỡ không?
Có thể vỡ nếu bị va đập mạnh vào cạnh, góc hoặc có khuyết tật bên trong, nhưng chịu lực tốt hơn kính thường nhiều lần. Khi vỡ, kính cường lực vỡ thành hạt nhỏ, ít gây thương tích. Bảo vệ cạnh kính khi vận chuyển và lắp là quan trọng.
Có khoan thêm lỗ trên kính cường lực đã lắp được không?
Không. Kính cường lực phải gia công xong mọi lỗ, vết cắt rồi mới đưa vào lò cường lực; khoan sau đó sẽ làm vỡ cả tấm. Vì vậy cần đo chính xác vị trí ổ cắm, công tắc trước khi đặt kính ốp bếp.
Kính ốp bếp có chịu được nhiệt bếp nấu không?
Kính cường lực chịu nhiệt tốt hơn kính thường và được dùng phổ biến sau bếp nấu. Vẫn nên giữ khoảng cách theo hướng dẫn của bếp, không để lửa táp trực tiếp lên kính, và dùng keo, silicon chịu nhiệt phù hợp.
Cánh tủ kính có nặng hơn cánh gỗ không?
Thường nặng hơn cánh ván cùng diện tích, nhất là kính dày và khung nhôm. Cần bản lề riêng cho khung nhôm và đủ số lượng, hoặc ray chịu tải đúng với cửa lùa. Cánh mở lên bằng tay nâng phải tính lại lực.
Gương dán trên cánh tủ có bị bong không?
Có thể bong hoặc trượt nếu dùng keo không phù hợp, mặt cánh bẩn, hoặc gương lớn không có kẹp đỡ. Dùng keo chuyên cho gương, thêm nẹp hay kẹp ở cạnh dưới và để keo khô đủ thời gian trước khi dùng.
Tủ áo cánh kính trong có nên làm không?
Đẹp nếu quần áo bên trong được sắp xếp gọn và có đèn; nếu không, tủ trông bừa. Kính mờ hoặc kính màu khói che bớt bên trong mà vẫn giữ vẻ nhẹ của cánh kính, dễ sống hơn cho phần lớn gia đình.