Tủ áo kịch trần hợp với nhà nhiều đồ, phòng ngủ chật, muốn gọn mắt và không còn khe đọng bụi trên nóc tủ; đổi lại tầng trên cùng nằm ngoài tầm với, chỉ dùng cho đồ theo mùa, vali, chăn mền, và cần ghế bậc để lấy. Tủ áo thấp (không lên tới trần) rẻ công hơn, dễ di dời, hợp nhà ít đồ hoặc phòng có trần dốc, dầm thấp. Với tủ kịch trần, cách dễ dùng nhất là tách cánh thành hai tầng.
Ở các căn hộ và nhà phố TP.HCM, tủ áo kịch trần gần như đã thành lựa chọn mặc định khi đóng tủ theo yêu cầu. Lý do dễ hiểu: phòng ngủ thường không rộng, diện tích sàn không nới ra được thì đi lên cao. Nhưng một cái tủ cao tới trần chỉ có ích khi phần trên của nó được dùng đúng cách, nếu không nó chỉ là một khoảng tủ chứa đầy những thứ bị quên.
Bài này so hai kiểu tủ theo những điều chủ nhà thật sự gặp khi dùng hằng ngày, rồi đi vào chuyện chia ngăn tầng trên, cánh và an toàn khi lấy đồ trên cao.
Tủ kịch trần và tủ thấp đặt cạnh nhau
Hai kiểu tủ đều dùng được tốt; khác nhau ở nhà nào, phòng nào. Bảng dưới tóm tắt điểm khác chính:
| Tiêu chí | Tủ áo kịch trần | Tủ áo thấp |
|---|---|---|
| Chỗ chứa | Thêm một tầng trên cùng cho đồ ít dùng | Ít hơn; nóc tủ thường thành chỗ chất đồ |
| Bụi, vệ sinh | Không còn khe trên nóc, đỡ bụi | Nóc tủ đọng bụi, phải lau trên cao |
| Cảm giác phòng | Liền khối, gọn, phòng trông cao hơn nếu màu sáng | Nhẹ hơn, nhìn thấy trần, đỡ "đè" phòng nhỏ khi tủ màu tối |
| Thi công | Phải đo trần thật, xử lý trần lệch, dầm | Đơn giản hơn, ít phụ thuộc trần |
| Di dời | Gần như cố định theo phòng | Tháo lắp mang đi dễ hơn |
| An toàn | Phải cố định vào tường, tầng trên cần ghế bậc | Vẫn nên cố định nếu tủ cao, có trẻ nhỏ |
Nhìn bảng sẽ thấy câu hỏi không phải "cái nào đẹp hơn" mà là "nhà mình có đủ đồ ít dùng để lấp tầng trên không". Nhà có nhiều vali, chăn mền mùa lạnh khi đi xa, đồ em bé đã lớn chưa muốn bỏ thì tầng trên rất đáng. Nhà gọn, ít đồ thì tủ thấp và một nóc tủ sạch là đủ.
Tầng trên cùng: dùng cho cái gì mới đúng
Tầng trên của tủ kịch trần thường nằm từ khoảng tầm đầu người lớn trở lên, chỉ lấy được khi đứng trên ghế bậc. Vì vậy đồ đặt ở đây phải là đồ lấy vài lần mỗi năm: vali, túi du lịch, chăn mền dày, áo ấm dùng khi đi xa, đồ dịp lễ Tết, hộp giấy tờ ít mở, đồ trẻ con cất chờ đứa sau. Đặt đồ dùng hằng tuần lên đó là tự làm khó mình, sau vài lần trèo lên trèo xuống sẽ thôi dùng.
Đồ ở tầng trên nên được gom vào hộp hoặc túi có quai, để kéo xuống một lần là được cả nhóm, thay vì với tay lục từng món. Hộp có nắp đỡ bụi, túi vải thoáng hợp với chăn mền. Đồ nặng như vali đầy, thùng sách không nên để trên cao: lấy xuống vừa nguy hiểm vừa làm võng đợt.
Chiều sâu tầng trên có thể bằng phần dưới, nhưng nhiều nhà thấy tầng trên quá sâu thì đồ phía trong bị quên hẳn. Một cách là để tầng trên không có kệ đợt chia nhỏ, chỉ một khoang lớn cho vali và hộp lớn, kéo ra kéo vào dễ. Nếu chia đợt, khoảng cách giữa các đợt nên theo chiều cao của hộp, vali thật mà nhà đang có; đo trước khi chốt bản vẽ.
Cánh tủ kịch trần: một tấm dài hay tách hai tầng
Cánh một tấm dài từ sàn tới trần nhìn liền mạch. Mặt tủ phẳng, ít đường chia, hợp phong cách tối giản. Nhưng cánh cao làm từ ván công nghiệp dễ cong vênh nhẹ theo thời gian, nhất là trong phòng ẩm; cánh nặng cần nhiều bản lề hơn, và mỗi lần lấy áo phải mở cả tấm cánh dài.
Cánh tách hai tầng thường dễ dùng hơn. Tầng dưới cao vừa tầm, mở hằng ngày; tầng trên thấp hơn, cánh riêng, chỉ mở khi cần. Cánh ngắn ít cong, bản lề ít phải chịu tải, và đường chia ngang giữa hai tầng có thể căn đúng với đợt ngăn bên trong.
Đường chia ngang nên đặt có chủ đích. Nhiều xưởng đặt đường chia ngang hàng với khung cửa đi hoặc mép trên cửa sổ trong phòng, để nhìn tổng thể phòng gọn mắt. Quan trọng hơn là đường chia phải trùng với vách ngăn bên trong, không để cánh trên mở ra thấy nửa thanh treo.
Tủ cửa lùa kịch trần cần lưu ý ray. Cánh lùa cao tới trần cần ray trên chắc, bắt vào trần hoặc vào nóc tủ đủ cứng. Trần thạch cao không chịu được tải ray; phải bắt vào khung tủ hoặc gia cố trước.
Đo trần thật trước khi nói chuyện kịch trần
Trần nhà ít khi phẳng tuyệt đối. Trần bê tông có thể chênh vài phân giữa hai đầu phòng; trần thạch cao có chỗ võng, có hộp đèn hắt, có dầm chạy ngang. Tủ kịch trần làm theo một con số chiều cao duy nhất sẽ hở khe ở chỗ trần cao và kẹt ở chỗ trần thấp.
Cách làm thường gặp là thùng tủ làm thấp hơn trần một khoảng nhỏ, sau đó dùng một tấm nẹp hoặc tấm bù phía trên, cắt theo đường trần thật tại chỗ, che kín khe. Nhờ vậy thùng tủ vẫn vuông vức, còn phần tiếp giáp trần thì ôm theo trần. Khi đọc bản vẽ, anh chị có thể hỏi xưởng tủ cao bao nhiêu, tấm bù trên nóc dày bao nhiêu.
Nếu phòng có dầm chạy ngang đúng vị trí đặt tủ, có hai cách: làm phần tủ dưới dầm thấp hơn rồi bù kín, hoặc làm tủ ôm dầm với phần trên nông lại. Ôm dầm cho tủ trông liền khối nhưng phức tạp hơn; bù dưới dầm đơn giản và dễ tháo lắp sau này. Với trần thạch cao có hộp đèn, nên quyết định tủ trước khi làm trần, để trần chừa đúng chỗ cho tủ.
Khi nào tủ thấp lại là lựa chọn tốt hơn
Tủ thấp không phải là phương án "kém hơn". Ở nhà thuê, nhà sắp chuyển, tủ thấp tháo lắp mang theo dễ, không phụ thuộc chiều cao trần nơi mới. Ở phòng có cửa sổ cao, máy lạnh đặt sát trần trên vị trí tủ, hoặc trần dốc dưới mái, tủ thấp tránh được việc chắn gió, chắn sáng.
Với phòng ngủ nhỏ và tủ màu tối, một khối tủ kịch trần có thể làm phòng nặng nề; tủ thấp để lộ một dải tường phía trên, phòng nhìn thoáng hơn. Nóc tủ thấp nếu được che bằng một tấm kính hoặc làm vát nhẹ thì đỡ bị chất đồ lên.
Nhà ít đồ, cả nhà gọn gàng, không có nhu cầu cất đồ theo mùa cũng không cần tầng trên. Khi đó tiền và công để làm tầng trên nên chuyển sang thứ dùng hằng ngày nhiều hơn: ray giảm chấn cho ngăn kéo, đèn trong tủ, thanh treo tốt hơn.
An toàn khi lấy đồ trên cao và cố định tủ
Tủ cao là vật nặng đứng sát người ngủ. Vài nguyên tắc nên áp dụng dù chọn kiểu nào:
- Tủ cao phải được cố định vào tường bằng ke hoặc vít nở chắc, nhất là khi trong nhà có trẻ nhỏ hay leo trèo; tủ đầy đồ ở trên mà kéo nhiều ngăn kéo dưới cùng lúc có thể mất cân bằng.
- Dùng ghế bậc có chân chống trượt để lấy đồ tầng trên, không đứng lên ghế xoay, ghế nhựa hay mép giường.
- Đồ nặng xếp ở dưới, đồ nhẹ xếp ở trên; tầng trên chỉ để hộp, túi nhẹ.
- Cánh trên nếu dùng tay nâng hoặc cánh lật lên thì chọn tay nâng đúng tải trọng cánh, để cánh không sập xuống khi đang lấy đồ.
- Không đặt tủ cao ngay đầu giường mà không cố định, và không treo vật nặng trên cánh tủ.
Những điều này nghe hiển nhiên, nhưng ở giai đoạn đặt làm tủ, chỉ cần nói một câu với xưởng là tủ được cố định đúng cách ngay khi lắp, đỡ phải gọi thợ quay lại sau.
Nhà phố trần cao và căn hộ trần thấp: tầng trên khác nhau
Cùng gọi là tủ kịch trần nhưng ở hai loại nhà thì chuyện rất khác. Nhiều nhà phố có tầng cao, trần phòng ngủ cao hơn hẳn căn hộ, nên phần tủ trên tầm với có thể cao gần bằng một tủ thấp. Lúc đó không nên làm một khoang trên khổng lồ; chia thành hai tầng nhỏ phía trên, hoặc đặt một thanh treo nâng hạ cho áo ít mặc, sẽ dùng được nhiều hơn.
Căn hộ chung cư trần thấp hơn, phần trên tầm với thường chỉ còn một dải nông. Dải này hợp với hộp phẳng, chăn gấp, túi xách ít dùng; vali cỡ lớn có khi không lọt, phải để ở khoang dưới cùng. Trước khi chốt, đo chiều cao vali đặt đứng và đặt nằm, xem nó vào được khoang nào.
Ở nhà phố, phòng ngủ tầng trên cùng dưới mái có thể nóng vào buổi chiều; tầng trên của tủ kịch trần sát trần nóng là chỗ không nên cất đồ da, đồ nhựa dễ biến dạng hay giấy tờ quan trọng. Khi đó tầng trên chỉ nên chứa chăn mền, vải vóc, và nóc tủ nên có khe thoáng để hơi nóng không bị nhốt lại.
Chia phần dưới cho đồ dùng hằng ngày
Phần dưới của tủ kịch trần, từ sàn tới khoảng tầm mắt, là phần làm việc thật sự. Ở đây đặt thanh treo áo, ngăn kéo cho đồ lót và đồ gấp, kệ cho áo thun, quần jeans. Tỷ lệ giữa khoang treo và khoang gấp nên dựa vào tủ đồ của người dùng: người đi làm văn phòng nhiều sơ mi, quần tây cần nhiều thanh treo; người mặc đồ thun, đồ thể thao nhiều cần nhiều ngăn gấp.
Khoang treo đồ dài (đầm, áo khoác dài) cần cao hơn khoang treo áo sơ mi; nhiều nhà chia một khoang treo dài và một khoang treo hai tầng (hai thanh treo chồng nhau) cho áo ngắn, tăng gần gấp đôi chỗ treo ở cùng bề ngang. Ngăn kéo nên đặt thấp, trong tầm nhìn khi đứng, đừng đặt quá sát sàn để khỏi phải ngồi xổm.
Nếu không chắc tỷ lệ, có thể làm kệ đợt chỉnh được bằng lỗ chốt và thanh treo tháo lắp, để sau này thay đổi khi thói quen ăn mặc đổi. Xưởng Mộc Sài Gòn nhận vẽ phương án chia ngăn từ ảnh tủ đồ hiện tại và số đo phòng anh chị gửi qua Zalo hoặc form báo giá ở trang chủ, rồi khảo sát lại trần, tường trước khi sản xuất.
Câu hỏi thường gặp
Tủ áo kịch trần có tốn hơn tủ thấp nhiều không?
Tủ kịch trần dùng nhiều ván và phụ kiện hơn vì thêm tầng trên, cộng công đo và xử lý phần tiếp giáp trần. Mức chênh tuỳ chiều cao trần và cách chia tầng trên. Nên nhờ xưởng báo giá cả hai phương án trên cùng mặt bằng để so, thay vì đoán.
Tầng trên tủ kịch trần nên cao bao nhiêu?
Tuỳ chiều cao trần và đồ cần cất. Nên đo vali và hộp lớn nhất định cất, rồi để tầng trên đủ cho chúng cộng chút khoảng trống để kéo ra. Phần còn lại của chiều cao dành cho tầng dưới dùng hằng ngày.
Có nên làm cánh tủ kịch trần một tấm liền không?
Được nếu thích mặt tủ liền mạch, nhưng cánh cao dễ cong vênh nhẹ, nặng, cần nhiều bản lề và phải mở cả tấm mỗi lần lấy đồ. Tách cánh hai tầng thường bền hơn và dùng tiện hơn, đặc biệt với ván công nghiệp trong phòng ẩm.
Trần thạch cao có làm tủ kịch trần được không?
Được, nhưng tủ không nên treo hay bắt ray vào thạch cao. Thùng tủ đứng trên sàn, phần tiếp giáp trần dùng tấm bù; nếu là tủ cửa lùa, ray trên bắt vào nóc tủ hoặc vào khung gia cố. Tốt nhất là chốt vị trí tủ trước khi làm trần.
Tủ kịch trần có cần cố định vào tường không?
Nên, nhất là tủ cao, sâu, có ngăn kéo và nhà có trẻ nhỏ. Ke hoặc vít nở bắt vào tường chắc giúp tủ không nghiêng đổ khi kéo nhiều ngăn kéo hoặc khi trẻ leo trèo. Việc này làm ngay khi lắp, rất ít công.
Tủ thấp có đặt máy lạnh phía trên được không?
Được, đây là một lý do nhiều nhà chọn tủ thấp. Cần chừa khoảng cách đủ cho máy lạnh hút gió và cho thợ bảo trì tháo vỏ, vệ sinh máy. Ống thoát nước máy lạnh không nên chạy sát nóc tủ để nếu rò thì không nhỏ vào tủ.